Avropa Birliyi Komissiyası rəqəmsal nəhənglərin gücünü cilovlamaq məqsədi daşıyan Rəqəmsal Bazarlar Aktı (DMA) çərçivəsində ilk böyük sanksiyalarını elan edib. AB Komissiyası Apple-ı 500 milyon avro (təxminən 570 milyon dollar) və Meta-nı 200 milyon avro (təxminən 228 milyon dollar) cərimələyib. Səbəblərə istifadəçi müraciətlərini məhdudlaşdıran təcrübələr və məlumatların məxfiliyi seçimlərini məhdudlaşdıran biznes modelləri daxildir. Beləliklə, ümumilikdə Avropa Birliyi Apple və Meta nəhənglərini 798 milyon dollar cərimələyərək bütün diqqətlərin cəlb edilməsinə səbəb olub.
Qərara görə, “Apple” şirkəti “App Store” siyasətinə görə hədəfə alınıb. Komissiya, Apple-ın həm texniki, həm də kommersiya məhdudiyyətləri ilə tərtibatçıların istifadəçiləri App Store-dan kənar daha ucuz alternativlərə yönləndirməsinin qarşısını aldığına qərar verdi. Şirkətin “Core Technology Fee” adlanan yeni ödəniş modeli də tənqidlərə məruz qalıb. Apple qərara etiraz edəcəyini açıqlayıb. “Bugünkü elanlar Avropa Komissiyasının istifadəçilərimizin məxfiliyi və təhlükəsizliyi üçün pis, məhsullarımız üçün pis olan və texnologiyamızı pulsuz verməyə məcbur edən bir sıra qərarlarla Apple-ı ədalətsiz şəkildə hədəf almasına daha bir nümunədir” deyə açıqlama verən Apple qərardan narazılığını bildirib.
Meta isə Facebook və Instagram istifadəçilərinə təklif etdiyi “ödəniş və ya razılıq” modeli ilə DMA-nı pozub. 2023-cü ilin noyabrında fəaliyyətə başlayacaq sistem istifadəçilərdən ya reklamsız təcrübə üçün ödəniş etmələrini və ya reklam hədəflənməsi üçün şəxsi məlumatlarının istifadəsini qəbul etmələrini tələb edir. AB Komissiyası bəyan edib ki, bu model istifadəçilərə həqiqətən azad seçim etməyə imkan vermir. Meta da Apple kimi qərara reaksiya verib. Şirkət, Avropa Komissiyasının uğurlu Amerika şirkətlərini hədəf alaraq Çin və Avropa firmalarına qarşı daha yumşaq olduğunu iddia edib. O, həmçinin qərarın sadəcə cərimə deyil, biznes modelinə məcburi müdaxilə olduğunu iddia edib. Açıqlamaya görə, Apple və Meta Komissiyanın qərarlarına əməl etməlidir, əks halda onları müntəzəm gündəlik cərimələr gözləyir. Onların da uyğunlaşmaq üçün iki ay vaxtı var.
AB-nin bu addımı ABŞ ilə yeni ticarət gərginliyi ehtimalını artırıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp daha əvvəl Amerika şirkətlərini cəzalandıran ölkələri tariflərlə cavablandıracağı ilə hədələyib. AB mənbələri bildirirlər ki, bu siyasi amil Teresa Ribera dövründə cəzaların nisbətən məhdudlaşdırılmasında təsirli ola bilər.
