Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) qlobal enerji sənayesində tarixi bir uğura imza ataraq, dünyada üç dəfə “Digital Lighthouse Award” (“Rəqəmsal Mayak”) mükafatına layiq görülən yeganə enerji şirkəti olub.
Bu silsilə uğurun son halqası kimi, “SOCAR Karbamid” zavodu Dünya İqtisadi Forumunun (WEF) nüfuzlu “Qlobal Mayak Şəbəkəsinə” (Global Lighthouse Network) üzv qəbul edilib. Bu hadisə zavodu həm Azərbaycan və Mərkəzi Asiya regionunda bu şəbəkəyə qoşulan ilk müəssisə, həm də dünyada bu mükafata layiq görülən ilk gübrə zavodu statusuna yüksəldib.
Mükafatın təqdimetmə mərasimi Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində, Davosda baş tutub və mükafat SOCAR-ın Müşahidə Şurasının sədri, Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarova təqdim olunub. Nazir bu nailiyyəti ölkədə istehsalatın rəqəmsallaşdırılması və “Sənaye 4.0” texnologiyalarının tətbiqi sahəsində əldə olunan uğurların beynəlxalq səviyyədə tanınması kimi qiymətləndirib. M.Cabbarov vurğulayıb ki, sistemli transformasiya nəticəsində əldə edilən bu uğur, Azərbaycanda innovativ və yüksək effektivliyə malik sənaye mühitinin formalaşdığını sübut edir.
“SOCAR Karbamid”in bu zirvəyə yüksəlməsinin arxasında zavodda həyata keçirilən genişmiqyaslı rəqəmsal transformasiya dayanır. Son üç il ərzində müəssisədə müasir avtomatlaşdırma sistemlərinə əsaslanan 42 rəqəmsal və süni intellekt əsaslı həll tətbiq olunub. Nəticədə real vaxt rejimində proqnozlar verə bilən, adaptiv və “ağıllı” bir zavod modeli yaradılıb. Bu texnologiyalar generativ süni intellekt və robototexnika vasitəsilə işçi qüvvəsini dəstəkləyir, istehsalat proseslərinin avtonom idarə olunmasına şərait yaradır.
Rəqəmsallaşmanın tətbiqi zavodun fəaliyyətində kəskin səmərəlilik artımına səbəb olub. Statistik göstəricilərə əsasən, həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində məhsuldarlıq 21 faiz, təbii qazdan istifadə səmərəliliyi isə 24 faiz artıb. Eyni zamanda, ekoloji və dayanıqlılıq göstəricilərində ciddi irəliləyişlər qeydə alınıb: karbon emissiyaları 19 faiz, proses tullantıları 72 faiz, planlaşdırılmamış dayanma müddəti isə 82 faiz azaldılıb. Bütövlükdə 41 əməliyyat və maliyyə göstəricisi üzrə təkmilləşmə əldə edilib.
Şirkət rəhbərliyi bu uğurun təkcə texnoloji yeniliklərlə deyil, həm də insan kapitalının inkişafı ilə bağlı olduğunu xüsusi qeyd edir. SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf bildirib ki, bu mükafat şirkətin transformasiya strategiyasının, təhlükəsiz və dayanıqlı əməliyyatlara sadiqliyinin təzahürüdür. SOCAR-ın rəqəmsallaşma üzrə baş inzibatçısı Murad Abdullayev isə qeyd edib ki, transformasiya prosesi zamanı əməkdaşların 70 faizi yeni rəqəmsal bacarıqlara yiyələnib ki, bu da həm yerli kadrların inkişafına, həm də “yaşıl enerji” keçidinə töhfə verir.
Zavodun iqtisadi səmərəliliyi və ixrac potensialı barədə danışan “SOCAR Karbamid”in direktoru Kutay Durna, müəssisənin məhsullarına qlobal bazarda böyük tələbat olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, zavodun əsas hədəfi daxili bazarın tələbatını tam ödəməkdir və istehsalın 85-90 faizi ixraca yönəldilir. Məhsulun yüksək keyfiyyəti ona dünya bazarındakı analoqlardan 10-20 ABŞ dolları daha baha satılmasına imkan verir. Zavod maksimum güclə işlədiyi təqdirdə belə, satışla bağlı heç bir problemin yaşanmadığı bildirilir.
Layihənin icra prosesinə toxunan “SOCAR Downstream Management” MMC-nin baş direktoru Emil Alxaslı qeyd edib ki, “Sənaye 4.0” həlləri SOCAR üçün sadəcə bir trend deyil, təhlükəsizlik və keyfiyyətin artırılması üçün zərurətdir. İki il ərzində icra olunan “Rəqəmsal Mayak” layihəsi çərçivəsində plansız duruşların qarşısı alınıb və istehsal gücü artırılıb. Xatırladaq ki, SOCAR bu şəbəkəyə ilk dəfə 2018-ci ildə qoşulub; daha öncə “Petkim” (2020) və “Star” neft emalı zavodu (2021) bu mükafata layiq görülüb.
Ümumilikdə, 2018-ci ildə təsis edilən “Global Lighthouse Network” Sənaye 4.0 texnologiyalarını iş prosesinə ən uğurlu şəkildə inteqrasiya edən şirkətləri birləşdirən qlobal platformadır. Bu şəbəkəyə üzvlük şirkətlərə qabaqcıl təcrübə mübadiləsi aparmaq, innovativ yanaşmalarla əməliyyat effektivliyini artırmaq və bazar dəyişikliklərinə çevik reaksiya vermək imkanı yaradır. “SOCAR Karbamid”in bu elit kluba daxil olması, Azərbaycan sənayesinin qlobal rəqabətədavamlılığının növbəti bariz nümunəsidir.
