ABŞ və Çin alimləri zəhərli plastik tullantıları otaq temperaturunda bir addımda neft məhsullarına çevirən üsul hazırlayıblar. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu üsul 95 faizdən çox səmərəliliyə nail olur və ənənəvi üsullarla müqayisədə daha az enerji, daha az avadanlıq və daha az addım tələb edir. Yaranan məhsullara benzin komponentləri, kimyəvi xammal və xlorid turşusu daxildir. Bu, ortaya çıxan məhsulun təkcə yanacaq kimi deyil, həm də suyun təmizlənməsi, metal emalı, əczaçılıq və qida istehsalı kimi sahələrdə istifadə oluna biləcəyini nümayiş etdirir. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, ilk dəfədir ki, qarışıq plastik tullantılar otaq temperaturunda və təzyiqdə bir addımda yüksək keyfiyyətli benzinə çevrilir. Beləliklə, artıq yeni metod ilə birlikdə plastik tullantıları sadəcə bir addımda benzinə çevirmək mümkündür.
Polietilen və polipropilen kimi poliolefinlər qlobal plastik tullantıları probleminin böyük əksəriyyətini təşkil edir. Bu materiallar qlobal plastik istehsalının təxminən yarısını təşkil edir, digər mühüm qrup, polivinilxlorid (PVC) isə təxminən 10 faizini təşkil edir. Bu plastiklərin qablaşdırma materialları və tibbi cihazlardan tutmuş borulara və məişət texnikasına qədər geniş istifadə sahəsi var. Qlobal plastik istehsalı 10 milyard tona çatıb və onun böyük hissəsi təkrar emal olunmayan tullantı kimi ətraf mühitə atılır. Kanserogen maddələrin PVC istehsalında istifadə edildiyi məlumdur. Buna görə də plastikdən enerji istehsalının ənənəvi üsulları emaldan əvvəl PVC-nin xlorsuzlaşdırılmasını tələb edir. Bu addım yüksək temperatur və yüksək enerji tələb edir, bu da prosesin səmərəliliyini azaldır.
Yeni üsulda tədqiqatçılar bir addımda PVC tullantılarını xlorsuz yanacaq karbohidrogenlərinə və xlor turşusuna çevirməyə nail olublar. Buna nail olmaq üçün plastik tullantılar neft emalı zavodunun əlavə məhsulu olan yüngül izoalkanlarla birləşdirildi. Nəticədə yaranan karbohidrogenlər 6-12 karbon atomu olan molekullardan ibarətdir və benzinin əsas komponentidir. Bundan əlavə, əldə edilən xlorid turşusu təhlükəsiz şəkildə zərərsizləşdirilə və bir çox müasir sənayelərdə xammal kimi yenidən istifadə edilə bilər. Hazırkı xlorid turşusu istehsalı isə yüksək temperatur və yüksək enerji tələb edən çoxmərhələli prosesləri əhatə edir. Təcrübələrdə yumşaq PVC boruların təkrar emal səmərəliliyi 95 faiz, sərt PVC borular və PVC kabellərin isə 99 faiz səviyyəsində ölçüldü. Qarışıq PVC və poliolefin tullantı qarışıqları üçün səmərəlilik 30 ilə 80 dərəcə Selsi arasında 96 faizə çatdı. Tədqiqatçılar sistemin sənaye miqyasına uyğunlaşdırıla biləcəyini söyləyirlər.
