Elektriklə işləyən avtomobillərdən tutmuş bir çox avadanlıq risk altındadır. Belə ki, Mis təchizatında yaranan problemlər yeni enerji böhranına səbəb ola bilər.
Benzin, dizel kimi yanacaqlarla sağollaşma səyləri tam sürətlə davam edərkən, bəşəriyyət tamamilə elektrikli gələcəyə doğru addım atmağa hazırlaşır. Uyğun olaraq bərpa olunan enerji mənbələri və bu mənbələrdən istifadə edən bütün cihazların müəyyən qədər də olsa misə ehtiyacı var. Belə olan halda, yeni bir enerji böhranının yaranması qaçınılmazır. Çünki, mis tədarükündə yaşanan problemlər elektriklə elektromobillər başda olmaqla bir çox məhsulun istehsalını çətinləşdirəcək və qiymətini yüksəldəcək.
Dünya yeni enerji böhranı ilə qarşılaşacaq!
Elektrikli nəqliyyat vasitələri, yenilənə bilən enerji mənbələri və batareyalar misə ehtiyac duyur. Bir elektrikli avtomobil, digər avtomobillərdən 2,5 dəfə çox misə tələb edir. Bundan əlavə, günəş və külək elektrik stansiyaları digər “çirkli” enerjisi istehsal edən stansiyalarından 2-5 dəfə çox mis istifadə edir. Mis elektrik keçiriciliyi və aşağı reaktivliyi sayəsində bərpa olunan enerji daşıyan infrastrukturda əsas rol oynayır. Uyğun olaraq bildiyimiz kimi, tranzistorlar və çeviricilərin daxilində bu elementə rastlanılır.
S&P Global tərəfindən dərc edilən hesabatda deyilir:
Yeni qaynaqlar təmin edilmədikcə yaşıl enerji hədəfləri pozulacaq və enerji böhranı başlayacaq.
Mis tələbatı 2050-ci ildə 53 milyon tonu keçəcək!
Hesabata görə, 2035-ci ilə qədər mis tələbatı, iki dəfə artaraq 50 milyon tona qədər çatmalıdır. Üstəlik 2050-ci ilə qədər tələbat 53 milyon tonu keçəcək. Bu rəqəmləri daha aydın izah etmək üçün S&P Global qeyd edib ki, “1900-2021-ci illər arasında dünyadakı mis ehtiyacı, 2022-2050 araılığındakından daha azdır”. Deyilənə görə elektrikli nəqliyyat vasitələri, külək enerjisi, günəş enerjisi və batareyalar üçün lazım olan mis miqdarının 2035-ci ilə qədər üç dəfə artacağını proqnozlaşdırır. Digər sahələrin misə olan tələbatının artması ilə misə tələbat görünməmiş səviyyəyə qalxacaq.
Təəssüf ki, yeni mis mədənlərinin tikintisi o qədər də asan deyil. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, yeni bir mis mədəninin işə başlaması üçün orta hesabla 16 il vaxt lazımdır. Hələlik, mövcud mədənlərdə istehsalın artırılması və təkrar emalın sürətləndirilməsi, yüksək tələbatın bir hissəsini ödəyə bilər.
Hesabatlarda, hasilatın artırılması və təkrar emal ssenarilərində belə mis tələbatının 2050-ci ilə qədər qarşılanmayacağı proqnozlaşdırılır. Mis 2020-ci ilin noyabrından bəri ən aşağı səviyyəyə çatıb. Qarşıdakı dövrdə tələbatın artması ilə misin qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.
Yeni enerji böhranı haqqında nə düşünürsünüz? Fikirlərinizi aşağıdakı şərh bölməsində bizimlə bölüşə bilərsiniz.
