Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (BKS) ilk dəfə olaraq süni intellektlə işləyən idarəetmə sistemi real missiya şəraitində işlədilib. Nəticələr olduqca təsirlidir. Stanford Universitetinin komandası tərəfindən hazırlanmış sistem, stansiyada işləyən kub formalı Astrobee robotunun dar keçidlərdə və avadanlıqlarla dolu ərazilərdə daha rahat və təhlükəsiz şəkildə hərəkət etməsinə imkan verib. Bu yeni yanaşma sayəsində robotun missiya müddəti əhəmiyyətli dərəcədə qısaldılıb və sürət 60%-ə qədər artıb.

Kabellər, dayaqlar, eksperimental modullar və kompüterlərlə dolu sahələri olan BKS-nin sıx quruluşu robotlar üçün çox çətin naviqasiya mühiti yaradır. Bu şəraitdə hərəkətlərin planlaşdırılması Yerdəki robot sistemlərində istifadə olunan ənənəvi alqoritmlərlə mümkün olsa da, kosmik avadanlıqların məhdud emal gücünə görə səmərəli şəkildə həyata keçirilə bilməz. Bu çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün komanda əvvəlcə təhlükəsiz marşrutların yaradılmasına imkan verən optimallaşdırma metodu hazırlayıb. Ardıcıl qabarıq proqramlaşdırma adlanan bu yanaşma, robotun maneələrə dəymədən hərəkət etməsinə imkan vermək üçün hər addımı yenidən hesablayan hesablama prosesi tələb edirdi. Lakin, bu metod yüksək dəqiqlik təmin etsə də, prosessor yükünü artırdı və prosesi yavaşladıb.

Daha sonra tədqiqatçılar maşın öyrənmə modelini öyrədiblər. Bu model alqoritmə birbaşa “soyuq başlanğıc” əvəzinə təcrübə ilə formalaşdırılan “isti başlanğıc” təqdim edir. Bu, ilkin proqnozu daha dəqiq etməklə hesablama müddətini əhəmiyyətli dərəcədə qısaldır. Təhlükəsizlik məhdudiyyətləri dəyişməz olaraq qalır; yalnız optimallaşdırmanın əldə edilməsi lazım olan nöqtə sürətlənir. Sistem Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya göndərilməzdən əvvəl NASA-nın Ames Tədqiqat Mərkəzində sınaqdan keçirildi. Stansiyada başlanan sınaqlarda heyət yalnız hazırlıq və çevrilmə mərhələlərinə müdaxilə etdi. Bütün əmrlər NASA-nın Johnson Kosmik Mərkəzindən yerüstü heyət tərəfindən ötürüldü. Müqayisə üçün cəmi 18 fərqli marşrut iki dəfə sınaqdan keçirildi. Bu sınaqlarda həm standart metod, həm də süni intellektlə dəstəklənən metod sınaqdan keçirildi. Xüsusilə məhdud məkanlarda və dönüş tələb edən mürəkkəb manevrlərdə 50% ilə 60% arasında sürət artımları qeydə alındıb.
Bu nailiyyətlə sistem NASA tərəfindən Texnologiyaya Hazırlıq Səviyyəsi 5 olaraq qiymətləndirilib. Bu status, texnologiyanın real dünya əməliyyat şəraitində uğurla işlədiyini və gələcək missiyalar üçün risk səviyyəsinin azaldığını göstərir. Aydındır ki, robotlar kosmik tədqiqatlarda bəşəriyyətin bir nömrəli yoldaşına çevrilə bilər. Muxtar robotlar hətta insanların təhlükəli tədqiqatlar aparmasının qarşısını ala bilər. Bu kontekstdə tədqiqatçılar bu addımın yalnız başlanğıc olduğunu və gələcəkdə daha inkişaf etmiş süni intellekt modelləri ilə robotların kosmosda daha müstəqil tapşırıqlar yerinə yetirə biləcəyini bildiriblər.














































