Günəş panellərinin elektrikli nəqliyyat vasitələri üçün güclü potensialı var. Lakin bu günə qədər çox irəliləyiş əldə edilməyib. Panellərin çəkisi, elastikliyi, xərc balansı və səmərəlilik səviyyəsi də daxil olmaqla bir çox amil rol oynayır. Avropada aparılan yeni bir araşdırma, günəş enerjisi ilə işləyən elektrikli avtomobillərin enerji ehtiyaclarının böyük bir hissəsini müstəqil şəkildə ödəyə biləcəyini ortaya qoydu. Tədqiqata görə, bəzi modellər xarici enerji doldurmaya ehtiyac olmadan enerjilərinin 80%-ə qədərini günəşdən əldə edə bilirlər.
2024-cü ilin əvvəlində başlanan və Avropa Birliyi tərəfindən dəstəklənən SolarMoves layihəsinin bir hissəsi olaraq, real həyatda istifadə şəraitində nəqliyyat vasitələrinə inteqrasiya edilmiş günəş panellərinin potensialı araşdırıldı. Layihədə Hollandiyanın TNO tədqiqat institutu, Almaniyanın Fraunhofer ISE tədqiqat mərkəzi, eləcə də Sono Motors, IM Efficiency və Lightyear kimi şirkətlər iştirak edirdi. Tədqiqat günəş panellərinin nəqliyyat vasitələrinin damına, kapotuna və yan panellərinə inteqrasiyasını əhatə edirdi.
1,3 milyon kilometr məlumat təhlil edilib
Tədqiqatın ən təəccüblü nəticəsi SUV kimi böyük dam sahələrinə malik elektrikli nəqliyyat vasitələri ilə bağlı idi. Tədqiqatçıların fikrincə, Mərkəzi Avropada elektrikli SUV illik enerji ehtiyacının 55%-ə qədərini təkbaşına istehsal edə bilər. Cənubi Avropada bu nisbət 80%-ə qədər çata bilər. Alimlər bildirirlər ki, bu sistem şarj ehtiyacını azaldır, kilometr başına elektrik istehlakını azaldır və sürücülük rahatlığını artırır. Tədqiqatda şəhər avtomobillərindən tutmuş ağır kommersiya nəqliyyat vasitələrinə qədər ümumilikdə 23 müxtəlif nəqliyyat vasitəsi təhlil edilib. Nəqliyyat vasitələrinə sensorlar quraşdırılıb və ümumilikdə 1,3 milyon kilometrlik sürücülük məlumatları təhlil edilib. Tədqiqatda həmçinin Meteosat peyk məlumatlarından və Amsterdam və Madriddən meteoroloji məlumatlardan istifadə edilib.
Tədqiqat qrupuna görə, nəqliyyat vasitələrinə quraşdırılmış günəş paneli texnologiyası, xüsusən də logistika sektorunda böyük üstünlük təklif edə bilər. Bunun ən vacib səbəbi, təxmin etdiyiniz kimi, yük maşınlarının və qoşquların geniş dam sahələridir. Günəş enerjisinin əhəmiyyəti, xüsusən də soyutma və köməkçi sistemlərin yüksək enerji istehlakını nəzərə alsaq, daha da aydın olur. Tədqiqata görə, elektrik yük maşınlarındakı günəş panelləri gündəlik məsafəni 15 faizə qədər artıra bilər. Yan panellər də günəş panelləri ilə örtülərsə, yük maşınlarının gündəlik enerji istehsalı 90-110 kVt/saata çata bilər. Bildirilir ki, bu miqdar soyutma sistemlərini tam əhatə edə bilər.
Tədqiqat yalnız elektrik nəqliyyat vasitələri ilə məhdudlaşmır. Alimlər bildirirlər ki, günəş panelləri kondisioner və köməkçi sistemlərin enerji ehtiyaclarını azaltmaqla dizel yük maşınlarında yanacaq sərfiyyatını da azalda bilər. Fraunhofer ISE-yə görə, nəqliyyat vasitələrinə quraşdırılmış günəş paneli investisiyalarının geri ödəmə müddəti iki ildən az ola bilər.
