Google ağcaqanadların yaratdığı xəstəliklərlə mübarizə aparmaq üçün qeyri-adi bir layihə ilə yenidən xəbərlərdədir. ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyindən (EPA) təsdiq alsa, Google, növbəti iki il ərzində Kaliforniya və Floridada 32 milyon xüsusi müalicə olunmuş ağcaqanadları vəhşi təbiətə buraxmağı hədəfləyir. Layihənin məqsədi Qərbi Nil virusu, Sent-Luis ensefaliti, denq qızdırması, Zika, çikunqunya və sarı qızdırma kimi ağcaqanadların yaydığı xəstəliklərin yayılmasını azaltmaqdır. Plan hazırda EPA tərəfindən nəzərdən keçirilir. Agentlik eksperimental istifadə icazəsi barədə qərar verməzdən əvvəl 5 iyun tarixinə qədər ictimai rəy toplamağa davam edəcək.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, proqram xüsusilə Culex ağcaqanadlarını hədəf alır. Bu növ Qərbi Nil virusu və Sent-Luis ensefalitinin əsas daşıyıcılarından biridir. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) məlumatına görə, Qərbi Nil virusu ABŞ-da ən çox yayılmış ağcaqanadların yaratdığı xəstəlik olaraq qalır. Kaliforniyada bu viruslar uzun müddətdir ki, quşlar və ağcaqanadlar arasında təbii şəkildə yayılıb. Google-ın təşəbbüsü, şirkətin təxminən on il əvvəl başlatdığı və ictimaiyyətə geniş məlum olmayan Debug adlı bir proqramın bir hissəsidir. Proqramın əsas məqsədi xəstəlik daşıyan ağcaqanad populyasiyalarını azalda biləcək yeni texnologiyalar hazırlamaqdır.
Bu layihədə təbiətə buraxılması planlaşdırılan ağcaqanadlar insanları dişləməyəcək. Google, Wolbachia adlı təbii bir bakteriya ilə yoluxmuş erkək ağcaqanadlardan istifadə etməyi planlaşdırır. Bu üsulda yoluxmuş erkək ağcaqanadlar təbiətdə dişi ağcaqanadlarla cütləşəcək. Lakin bu cütləşmələrdən yaranan nəsil sağ qalmayacaq. Beləliklə, məqsəd zamanla hədəf ağcaqanad növlərinin populyasiyasını azaltmaqdır. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yalnız dişi ağcaqanadlar insanları dişləyir. Buna görə də, layihədə istifadə ediləcək erkək ağcaqanadların buraxılmasının dişləyən ağcaqanadların sayının artmasına səbəb olmayacağı bildirilir. Digər tərəfdən, Google şirkəti süni intellekt və robot sistemlərinin ağcaqanadların yetişdirilməsi, ayrılması və buraxılması proseslərində istifadə olunacağını və bununla da metodun effektiv olması üçün lazımi miqyasa çatmasına imkan verəcəyini bildirir. EPA-nın qərarı layihənin Kaliforniya və Floridada tətbiq olunub-olunmayacağını müəyyən edəcək. Təsdiqlənərsə, bu, ABŞ-da ağcaqanadların yaydığı xəstəliklərlə mübarizə aparmaq üçün indiyə qədər aparılan ən böyük bioloji nəzarət tədqiqatlarından biri olacaq.
