Bütün dünya füzyon enerjisinin qapısını açmağa və qeyri-məhdud enerjiyə çatmağa çalışır. İndi elm adamları Greenwald limitinin 10 qatına çatan yüksək sıxlıqlı stabil plazma istehsal edərək füzyon enerjisində tarixi uğur qazanıblar. Əgər xalis müsbət birləşmə enerjisi əldə ediləcəksə, ilk növbədə yüksək sıxlığa çatmaq lazımdır. ünki atom nüvələri bir-biri ilə nə qədər çox toqquşursa, reaksiya bir o qədər səmərəli olur. Təxminən 40 il əvvəl Martin Greenwald, tokamak plazmalarının qeyri-sabit olduğu bir sıxlıq həddi olan Greenwald həddini müəyyən etmişdi. Onilliklər ərzində bu həddi ən yaxşı halda iki dəfə aşılmışdı.
Bununla belə, indi fiziklər Greenwald limitindən 10 dəfə çox stabil olan tokamak plazması istehsal etməklə tarixi nailiyyət əldə ediblər. Son illərdə füzyon enerjisində heç vaxt olmadığı qədər tarixi inkişaflar yaşanıb. Başqa bir tarixi nailiyyət ondan ibarətdir ki, Wisconsin-Madison Universitetinin fizikləri Greenwald limitinin 10 qatında stabil olan tokamak plazması istehsal etməyi bacarıblar. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Greenwald limitindən xeyli yuxarı işləmək üçün bu qeyri-adi qabiliyyətin aşkarlanması füzyon istehsalını artırmaq və maşının yararsız hala düşməsinin qarşısını almaq üçün vacibdir.
Ümumiyyətlə, Greenwald limiti nədir? Greenwald həddi xüsusi olaraq plazma təzyiqinin maqnit sahəsinin təzyiqinə nisbəti ilə bağlıdır. Fizik Martin Greenwald-ın şərəfinə adlandırılan Greenwald həddi maqnitlə məhdudlaşmış birləşmə plazmasında dayana biləcək maksimum təzyiq miqdarını təyin edən kritik həddi nəzərdə tutur. Birləşmə reaksiyasında plazma təzyiqi maqnit sahəsinin təzyiqində müəyyən həddi aşdıqda, tokamakda plazmanın saxlanması və reaksiyanın gedişi pozulur və ya qeyri-sabitliyə səbəb olur. Bundan əlavə, bu həddi aşmaq tokamakın özünə böyük ziyan vura bilər.
