Çinli alimlər reaktiv yanacaqla işləyən və 16 Mach sürətə çata bilən mühərrik hazırlayaraq dünyada bir ilkə imza atıblar. Belə ki, dünyanın ilk kerosinlə işləyən oblique detonation mühərriki (ODE) hipersonik uçuşda inqilab yarada bilər.
Pekindəki JF-12 şok tunelində 40 km-dən çox hündürlükdə yüksək Mach uçuş şəraitini simulyasiya edən sınaqlarda Çin Elmlər Akademiyasının (CAS) tədqiqatçıları adi kommersiya kerosini olan RP-3 reaktiv yanacağından istifadə edərək davamlı əyri partlayış dalğalarına nail olublar. Nəticələr göstərir ki, yanma sürəti adi skramjet mühərriklərindən 1000 dəfə daha sürətli və 6 Mach və Mach 16 arasında işləmə sürəti əldə edilə bilər. Skramjet mühərriklərindən fərqli olaraq, ODE böyük yanma kameralarına ehtiyac duymur və şok dalğalarını üstünlüyə çevirərək yüksək Mach sürətində alovlanma riski ilə üzləşmir.
Mühəndislər strateji olaraq yanma kamerasının divarına 5 mm-lik çıxıntı yerləşdirməklə mikrosaniyələrdə yanmağı tamamlayan öz-özünə dayanan “partlayış almazları” (ultra sürətli şok dalğası ilə işləyən partlayışlar) yarada biləcəyini kəşf ediblər. Bu zərbə dalğaları yanacaq-hava qarışığını şiddətlə alovlandıraraq, özünü gücləndirən partlayış cəbhəsi yaradır. Mach 9 sürətində aparılan sınaqlarda partlama nöqtələrində ətraf mühit səviyyəsindən 20 dəfəyə qədər təzyiq artımı aşkar edilib. Bu, mühərrikin skramjet mühərriklərinin işləməkdə çətinlik çəkdiyi sürətlərdə əhəmiyyətli təkan verə biləcəyini göstərir. Mühərrikin son dərəcə yüksək güc tələblərinə görə, külək tuneli yalnız 50 millisaniyəlik fasiləsiz işləmə müddətinə nail ola bilib. Bu, Mach 9-da təxminən 150 metr məsafə qət etmək üçün ekvivalent vaxt idi və tədqiqatçılar üçün mühərrikin alışması və özünü saxlaya bilən şok dalğası hərəkəti haqqında tam anlayış əldə etmək üçün kifayət qədər vaxt hesab olunur.
Tədqiqatçıların fikrincə, yeni mühərrikin yanma kamerası skramjet dizaynından 85 faiz daha qısadır və bu, təyyarənin çəkisini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və uçuş məsafəsini genişləndirə bilər. Onilliklər ərzində hipersəs mühərrikləri hidrogen və ya etilen yanacaqlarına əsaslanırdı. Bununla belə, bu yanacaqlar sürətlə alovlana bilsələr də, onların praktiki saxlama tələbləri var. RP-3 kerosin, logistik cəhətdən daha rahat və daha yüksək enerji sıxlığına malik olsa da, uzun alışma gecikmələri səbəbindən uçuş zamanı mühərriki işə salmağı son dərəcə çətinləşdirir. Layihə Çinin 2030-cu ilə qədər bir saat ərzində dünyanın istənilən yerinə çata biləcək təyyarə yaratmaq iddialı planının bir hissəsidir.Şanxaydan Los-Ancelesə yarım saat ərzində 16 Mach (təxminən 20.000 km/saat) sürətlə uça bilən bu texnologiya atmosfer və orbital uçuşları birləşdirən təkrar istifadə oluna bilən kosmik təyyarələrə imkan verə bilər.
