Atlantik Okeanında yerləşməsi ilə tanınan Barbados, Danimarkanın Wavepiston şirkəti ilə 50 meqavatlıq kommersiya dalğa enerjisi pilot layihəsi üçün rəsmi olaraq müqavilə imzalayıb. Anlaşma Memorandumu (Anlaşma Memorandumu) Karib dənizində kommersiya miqyaslı dalğa enerjisinin yolunu açacaq strateji bir mərhələ hesab olunur. Saziş, 2024-cü il ərzində aparılan “Layihə WEB” (Barbadosda Dalğa Enerjisi) adlı altı aylıq əhatəli texniki-iqtisadi əsaslandırma tədqiqatından sonra gəlir. Bu proses zamanı tədqiqatçılar bölgənin genişmiqyaslı dalğa enerjisi fermasını davamlı olaraq dəstəkləyə biləcəyini araşdırmaq üçün Barbadosun Atlantik sahil xəttini diqqətlə xəritələşdiriblər. Tədqiqat kifayət qədər potensial tapıb. Beləliklə, yeni aşkar edilən bu həll ilə dalğaları elektrik və içməli suya çevirərək tarixi bir yenilik əldə edilib.
Belə ki, kiçik bir ada dövləti olan Barbados üçün enerji təhlükəsizliyi vacibdir. Günəş və külək enerjisi kimi geniş yayılmış bərpa olunan mənbələr, fasiləli istehsal və məhdud torpaq tələbləri səbəbindən ada dövlətləri üçün həmişə kifayət qədər həllər təmin etmir. Dalğa enerjisi bu mərhələdə daha sabit və davamlı bir mənbə kimi seçilir. Layihənin ən diqqətəlayiq tərəfi ikiqat çıxış texnologiyası yanaşmasıdır. Sistemdə yaranan hidravlik təzyiq həm bərpa olunan elektrik enerjisi istehsalında, həm də duzsuzlaşdırma qurğularında eyni vaxtda istifadə olunur. Beləliklə, məqsəd yalnız Barbadosun enerji ehtiyaclarını deyil, həm də xroniki su çatışmazlığı problemini həll etməkdir.
Nəzəri tədqiqat mərhələsindən kənara çıxan tərəfdaşlıq artıq 50 MVt gücündə kommersiya pilot qurğusunun hazırlanması və yerində konkret quraşdırılması mərhələsinə keçib. Planlar gözlənildiyi kimi davam edərsə, Atlantik okeanının kinetik enerjisi tezliklə Barbados üçün sabit milli mənbəyə çevriləcək. Dalğa enerjisi sistemlərinin ən böyük çətinliklərindən biri sərt dəniz şəraitində struktur zədələnməsi riskidir. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün Wavepiston texnologiyasını 1:30 miqyaslı təcrübələrlə sınaqdan keçirdi. İdarə olunan dalğa çənlərində aparılan simulyasiyalar sayəsində ədədi modellər təsdiqləndi və sistemin yenilənmiş dizaynı ilə bağlı vacib məlumatlar əldə edilib.
Testlər Wavepiston-un “çevik yelkən” dizaynının nəhəng dalğaların dağıdıcı qüvvəsini passiv şəkildə udmaq qabiliyyətini ortaya qoydu. Bu struktur mürəkkəb aktiv idarəetmə sistemlərinə ehtiyac olmadan böyük dalğalar zamanı baş verə biləcək struktur zədələnməsinin qarşısını alır.
