Son illərdə süni intellekt və biotexnologiya kimi sahələrdə sürətlə irəliləyən Çin, indi də beyin-kompüter interfeysi (BCI) texnologiyalarını strateji sektor olaraq təyin edib. Bu həftə dərc olunan yeni strategiya sənədinə görə, Çin 2027-ci ilə qədər BCI-də əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə etməyi və 2030-cu ilə qədər beynəlxalq rəqabətədavamlı BCI sənayesinə sahib olmağı hədəfləyir. Beləliklə, Çin öz Neuralink bənzəri beyin-kompüter interfeyslərini quraraq qlobal liderlik qazanmaq istəyir.
Beyin-kompüter interfeysləri sinir fəaliyyətini təhlil edir və onu kompüterlər və ya robot qolları kimi xarici cihazlara əmrlər kimi ötürür. Xüsusilə iflic olan xəstələr üçün birbaşa ünsiyyət və hərəkət təklif edən bu texnologiya son zamanlarda Elon Musk-ın Neuralink təşəbbüsü ilə məşhurlaşdı, lakin Çində də irəliləyiş eyni sürətlə gedir. Şanxayda yerləşən NeuroXess və Pekindəki Çin Beyin Tədqiqatları İnstitutu (CIBR) kimi təşkilatlar artıq bir neçə xəstədə implantasiya edilmiş sistemləri sınaqdan keçirməyə başlayıblar. NeuroXess-in həmtəsisçisi Phoenix Peng deyir ki, onlar bu günə qədər altı xəstə implantasiya ediblər, onlardan bəziləri öz cihazlarını düşüncə ilə idarə edə bilirlər. Eynilə, CIBR-in törəmə şirkəti olan NeuCyber NeuroTech tərəfindən hazırlanmış “Beinao-1” çipi indiyədək beş xəstəyə implantasiya edilib. Bu inkişaflar Çinin BCI sahəsində Qərb rəqibləri ilə baş-başa rəqabət aparmağa hazır olduğunu nümayiş etdirir.
Çinin nəşr olunan milli strategiya sənədində qeyd olunan 17 addımlı yol xəritəsi BCI texnologiyasını laboratoriya mərhələsindən geniş istifadəyə keçirməyi hədəfləyir. Bu addımlara beyin siqnallarını daha dəqiq tuta bilən yeni nəsil çiplərin hazırlanması, bu siqnalları yüksək dəqiqliklə deşifrə edə bilən proqram təminatının təkmilləşdirilməsi və BCI texnologiyasının milli standartlara uyğunlaşdırılması daxildir. Yol xəritəsinə həmçinin müxtəlif qurğular arasında uyğunluğun təmin edilməsi və bu sistemlərin təhlükəsizliyi üçün ümumi qaydaların yaradılması daxildir. İstehsal tərəfində plan implantasiya edilmiş və geyilə bilən cihazların kütləvi istehsalı üçün müəssisələrin yaradılması, prototiplərin klinik sınaqlarının keçirilməsi və səhiyyə orqanlarından təsdiq proseslərinin sürətləndirilməsidir.
