Ember beynəlxalq enerji analitik mərkəzinin məlumatlarına görə, bərpa olunan mənbələrdən əldə edilən elektrik enerjisinin miqdarı 2025-ci ilin birinci yarısında ilk dəfə olaraq kömürdən əldə edilən enerjini ötüb. Bu dövrdə günəş və külək enerjisi istehsalı elektrik enerjisinə olan tələbatı üstələyib. Bu inkişaf ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə kömür və təbii qaz hasilatının azalmasına səbəb olub.
Ember elektrik enerjisi üzrə baş analitiki Małgorzata Wiatros-Motyka bildirib ki, “Biz kritik dönüş nöqtəsinin ilk əlamətlərini görürük. Günəş və külək enerjisi hazırda dünyanın artan elektrik tələbatını ödəmək üçün kifayət qədər sürətlə böyüyür. Bu, təmiz enerjinin tələb artımı ilə ayaqlaşdığı yerdəyişmənin başlanğıcını göstərir.” Qlobal elektrik tələbatı 2025-ci ilin birinci yarısında 2,6% artıb. Bu artımın 83%-i təkcə günəş enerjisi hesabına olub; günəş enerjisi istehsalı 306 TWh artıb ki, bu da illik müqayisədə 31% artım deməkdir. Külək enerjisinin davamlı artımı ilə bərpa olunan mənbələr artan tələbatı ödəyə bildi və qalıq yanacaqları tədricən ləğv etməyə başlayıb.
Kömür hasilatı 0,6 faiz, təbii qaz hasilatı 0,2 faiz, qalıq yanacaqlardan ümumi elektrik enerjisi istehsalı isə 0,3 faiz azalıb. Nəticədə qlobal elektrik enerjisi sektorunun karbon emissiyaları 0,2% azalıb. İlin birinci yarısında qlobal elektrik enerjisi istehsalının 8,8 faizi günəş enerjisi, 9,2 faizi külək enerjisi, 13,9 faizi isə su elektrik enerjisinin payına düşüb. Digər bərpa olunan mənbələrin payı isə 2,3% hesablanmışdır. Bu dövrdə dünya elektrik enerjisi istehsalının 34,2%-ni bərpa olunan enerji mənbələri təşkil edib. Həmin dövrdə elektrik enerjisi istehsalında kömürün payı 33,1 faiz, təbii qazın payı 20,7 faiz, nüvə enerjisinin payı isə 9,1 faiz olmuşdur. Emberin təhlilinə görə, bu, sadəcə olaraq müvəqqəti vəziyyət deyil. Günəş və külək təkcə yeni tələbatı ödəmir, həm də qalıq yanacaq istehsalını azaltmağa başlayır. Bu təcil davam etdikcə, təmiz enerjinin uzun müddət tələb artımını üstələyəcəyi və qalıq yanacaqların daimi azalmasına səbəb olacağı gözlənilir.
Bölgələrə görə Çin və Hindistan ilin birinci yarısında qalıq yanacaq istehsalının azaldığını, bərpa olunan enerji istehsalının isə artdığını gördü. Çin dünyanın təmiz enerji lideri mövqeyini qorudu və Hindistanda bərpa olunan enerji istehsalı bu dövrdə elektrik enerjisinə tələbat artımını üstələyib. Bunun əksinə olaraq, ABŞ və Avropa İttifaqında qalıq yanacaq elektrik istehsalı artıb. ABŞ-da elektrik enerjisi tələbatı bərpa olunan mənbələrin artımını üstələdi və bu, qalıq yanacaq istehsalının artmasına səbəb oldu. Avropada külək və su elektrik istehsalının zəif olması səbəbindən boşluğu doldurmaq üçün daha çox kömür və qazdan istifadə edilirdi.
