ABŞ Energetika Nazirliyi (DOE) Prezident Trampın Nüvə Reaktorunun Pilot Proqramı çərçivəsində 11 qabaqcıl reaktor layihəsini dəstəkləmək qərarına gəlib. Departament 2026-cı il iyulun 4-dək ən azı üç sınaq reaktorunun tikintisi, istismarı və kritik vəziyyətə gətirilməsi üçün seçilmiş layihələrlə işləyəcək. Bu təşəbbüs nüvə reaktorunun sınaqlarını sürətləndirmək və gələcək kommersiya lisenziyalaşdırma proseslərini sadələşdirmək məqsədi daşıyır.
DOE tərəfindən seçilmiş 11 layihə nüvə enerjisində ABŞ liderliyini gücləndirmək və Amerika evləri və bizneslərini fasiləsiz enerji ilə təmin etmək məqsədi daşıyır. Proqramın məqsədi milli laboratoriyalardan kənarda reaktorların qabaqcıl dizaynlarının sınaqdan keçirilməsini sürətləndirməkdir. Seçilmiş şirkətlərə Aalo Atomics, Antares Nuclear, Atomic Alchemy, Deep Fission, Last Energy, Oklo, Natura Resources, Radiant Industries, Terrestal Energy və Valar Atomics daxildir. DOE bildirir ki, hər bir şirkət sınaq reaktorlarının layihələndirilməsi, istehsalı, tikintisi, istismarı və istismardan çıxarılması xərclərinə görə tam məsuliyyət daşıyacaq. Seçilmiş şirkətlər ixtisaslaşdırılmış maliyyələşdirməyə çıxışı asanlaşdıracaq və gələcək kommersiya lisenziyalaşdırma proseslərini sürətləndirəcək yol xəritəsi alacaqlar.
Qeyd edək ki, seçilmiş layihələr arasında Terrestrial Energy-nin TETRA təklifi seçilir. Bu layihə yüksək səmərəli buxar turbinlərinin istismarına və ucuz elektrik enerjisi istehsalına imkan verən İnteqral Ərimiş Duz Reaktoru (IMSR) texnologiyasından istifadə edərək 822 MVt / 390 MVt istehsal etməyi hədəfləyir. Hətta, OpenAI qurucusu Sam Altmanın dəstəklədiyi nüvə enerjisi şirkəti Oklo, Aydahoda ilk kommersiya Aurora Atom Elektrik Stansiyası üzərində işləyir. Aurora 75 meqavat elektrik enerjisi istehsal edəcək və istifadəyə yararlı istilik təmin edəcək. Aalo Atomics bu il məlumat mərkəzlərinin enerji ehtiyaclarını ödəmək üçün nəzərdə tutulmuş tam modul reaktor olan Aalo Pod-u təqdim etdi. XMR (Extra Modular Reactor) kateqoriyasına daxil olan bu reaktor 50 MVt gücə malikdir və modul dizaynı sayəsində enerji tələbatı artdıqca asanlıqla 100 MVt-dan 1000 MVt-a qədər genişləndirilə bilər.
