Elektrikli nəqliyyat vasitələrinin sürücülük zamanı şarj etməsinə imkan verən simsiz şarj sisteminə malik dünyanın ilk avtomobil yolu Fransada açılıb. VINCI Autoroutes tərəfindən idarə olunan və Electreon, VINCI Construction, Gustave Eiffel Universiteti və Hutchinson ilə tərəfdaşlıqda həyata keçirilən “Sürücülük edərkən şarj et” layihəsi Parisin təxminən 40 kilometr cənub-qərbində yerləşən A10 avtomobil yolunda işə salınıb.
Laboratoriya sınaqları və davamlılıq sınaqları başa çatdıqdan sonra layihə hazırda real yol şəraitində sınaqdan keçirilir. Yük maşınları, kommersiya nəqliyyat vasitələri, minik avtomobilləri və avtobuslar da daxil olmaqla müxtəlif növ nəqliyyat vasitələri təxminən 1,5 kilometrlik avtomobil yoluna yerləşdirilmiş spirallardan istifadə edərək gündəlik trafikdə hərəkət edir. İlk məlumatların ümidverici olduğu bildirilir. Gustave Eiffel Universitetində aparılan müstəqil sınaqlar göstərib ki, sistem optimal şəraitdə 300 kVt-dan çox, orta hesabla isə təxminən 200 kVt ani enerji verir. Electreon şirkətinin baş direktoru Oren Ezer bildirib ki, onlar hazırladıqları sistem ən etibarlıdır və hərəkət zamanı ən yüksək güc təmin edir və başqa heç bir texnologiya bu standarta yaxınlaşa bilməz.
Dinamik induktiv şarj sistemi yol səthinin altına yerləşdirilmiş rulonlardan maqnit sahəsi yaratmaqla işləyir. Bu maqnit sahəsi qəbuledici rulonlarla təchiz olunmuş nəqliyyat vasitələrində elektrik cərəyanı yaradır, batareyanı doldurur və ya birbaşa mühərriki işə salır. Stasionar şarj stansiyalarından fərqli olaraq, nəqliyyat vasitələrinin dayanmasına və ya kabelləri qoşmasına ehtiyac yoxdur; onlar hərəkətdə olarkən şarj edə bilərlər. Bu, batareyaların daha kiçik və daha yüngül olması üçün dizayn edilməsinə imkan verir ki, bu da xüsusilə ağır nəqliyyat vasitələri üçün daha çox faydalı yük tutumuna və batareyalar üçün daha az xammal tələbatına səbəb olur. Texnologiya ötürücü və qəbuledici rulonların dəqiq uyğunlaşdırılmasına, enerji ötürülməsinin real vaxt rejimində monitorinqinə və uzun illər ağır trafikə tab gətirə bilən davamlı materiallara əsaslanır. Texnologiya laboratoriya mühitində 25 illik yük maşınının hərəkətini simulyasiya edən sürətləndirilmiş davamlılıq sınaqlarından uğurla keçib.
Dinamik simsiz şarj, çox böyük batareyalara və ya 1 MVt-a çatan stasionar şarj stansiyalarına ehtiyacı azaltmaqla uzun məsafəli nəqliyyatın dekarbonizasiyası üçün alternativ bir həll təklif edir. Kiçik batareyalar daha ucuz, daha yüngül və daha az xammal istehlak edir. Fransadakı A10 layihəsi avtomobil yolu miqyasında dinamik induktiv şarjı tətbiq edən ilk layihə olsa da, oxşar sınaqlar Almaniya, İtaliya, İsveç, ABŞ, Çin, Cənubi Koreya və İsrail kimi ölkələrdə də davam edir. Almaniya 2025-ci ilin yayında başlayacaq layihənin bir hissəsi olaraq Bavariya yaxınlığındakı A6 avtomobil yolunda 1 km-lik induktiv şarj hissəsini quraşdırmağı planlaşdırır. İtaliyada “Arena del Futuro” layihəsi Lombardiya bölgəsində avtobuslar və yük maşınları üçün dinamik şarjı sınaqdan keçirir. İsveç hərtərəfli qiymətləndirmədən sonra milli tətbiqin səmərəli olmayacağını, lakin regional tətbiqə davam etdiyini müəyyən edib. Pilot layihə qarşıdakı aylarda davamlılıq, enerji ötürülməsi, texniki xidmət və xərclər barədə məlumat toplamağa davam edəcək. İnfrastruktur xərcləri, enerji şəbəkəsinə inteqrasiya və qiymət modelləri kimi məsələlər şübhə altında qalır. Layihə uğurlu olarsa, elektrik mobilliyində əhəmiyyətli dəyişikliklərin başlanğıcı ola bilər.
