Böyük Britaniyada istifadə edilən yüzlərlə Çin istehsalı olan elektrik avtobusunun texniki olaraq uzaqdan idarə oluna bilən bir sistemə sahib ola biləcəyinin aşkarlanması infrastruktur təhlükəsizliyi və xarici təchizatçılardan asılılıqla bağlı müzakirələri yenidən alovlandırıb. Britaniya təhlükəsizlik agentlikləri tərəfindən aparılan texniki araşdırmalar, internetə bağlı təbiətlərinə görə, bu nəqliyyat vasitələrinin uzaqdan müdaxiləyə qarşı həssas ola biləcəyini ortaya qoyub.
Böyük Britaniya Nəqliyyat Departamenti (DfT) və Milli Kiber Təhlükəsizlik Mərkəzi (NCSC), Çində yerləşən Yutong tərəfindən istehsal edilən elektrik avtobuslarının proqram təminatı yeniləmələri üçün istifadə edilən daxili SIM kartlar vasitəsilə internetə qoşulduğunu müəyyən etdi. Rəsmilərin sözlərinə görə, bu bağlantı infrastrukturu nəzəri olaraq istehsalçı və ya üçüncü tərəflər tərəfindən uzaqdan müdaxiləyə imkan verə bilər. NCSC bu nəqliyyat vasitələrini Çindən uzaqdan bağlamağın “texniki cəhətdən mümkün” olduğunu təsdiqlədi, lakin bu günə qədər hər hansı bir faktiki müdaxiləyə dair konkret dəlil olmadığını vurğulayıb.
Yutong markalı elektrik avtobusları ilə bağlı bu “uzaqdan bağlama” böhranı ilk dəfə ötən ilin noyabr ayında Norveçdə ortaya çıxdı. Digər tərəfdən, Britaniya hökuməti bu avtobusların satışını və ya istifadəsini qadağan etməyi planlaşdırmır, çünki təxribatla bağlı heç bir dəlil yoxdur. İstintaqa yaxın bir mənbə bildirib ki, təhlükəsizlik qurumları bu mərhələdə ciddi risk görmür və sözdə “öldürmə açarı” uzaqdan söndürmə funksiyasından istifadə edildiyinə dair heç bir dəlil tapmayıblar. Buna baxmayaraq, məsələ Çinin Böyük Britaniyadakı kritik infrastruktur üzərindəki təsiri ilə bağlı siyasi müzakirələri dərinləşdirir.
Böyük Britaniyada təxminən 700 Yutong elektrik avtobusunun aktiv şəkildə istifadə edildiyi təxmin edilir. Stagecoach və First Bus kimi böyük ictimai nəqliyyat operatorlarının hər birinin 200-dən çox Yutong avtomobilinə sahib olduğu bildirilir. Lakin, The Telegraph-a danışan mənbələrə görə, Böyük Britaniyadakı əksər Yutong avtobuslarında proqram təminatı yeniləmələri simsiz hava yolu ilə deyil, fiziki kabel bağlantısı vasitəsilə əl ilə həyata keçirilir. Norveçdən fərqli olaraq, Böyük Britaniyanın hazırda avtobuslar üçün heç bir təhlükəsizlik xəbərdarlıq etiketi tətbiq etmək planı yoxdur. Bununla belə, NCSC Danimarka və Avstraliya da daxil olmaqla digər ölkələrdə Yutong araşdırmalarının aparılmasını yaxından izləməyə davam edir. Bu arada, Norveçin Oslo şəhərindəki ictimai nəqliyyat orqanı olan Ruter, nəqliyyat vasitələrinə firewall əlavə etmək kimi yeni kibertəhlükəsizlik tələblərini tətbiq edib.
Çinin Zhengzhou şəhərində yerləşən və dünyanın ən böyük elektrik avtobusları ixracatçısı olan Yutong, nəqliyyat vasitələrinin uzaqdan idarə edilə bilməyəcəyini iddia edərək, iddialara qarşı özünü müdafiə edir. Şirkət xüsusilə internetə qoşulmuş proqram təminatı bölməsinin əyləc və sükan kimi əsas idarəetmə sistemlərinə qoşulmadığını vurğulayır.
