Çin aparıcı süni intellekt tədqiqatçılarının işlədiyi ölkə göstəricisinə görə ilk dəfə ABŞ-ni qabaqlayıb. Carnegie China-nın yeni araşdırmasına əsasən, 2025-ci ildə tədqiqata daxil edilən mütəxəssislərin 40,6 faizi Çində, 34,2 faizi isə ABŞ-də çalışıb. 2022-ci ildə vəziyyət əksinə idi: ABŞ-nin payı 46,4 faiz, Çinin isə 27,1 faiz təşkil edirdi.
Araşdırma dünyanın aparıcı maşın öyrənməsi konfranslarından biri olan NeurIPS 2025-də məqalələri qəbul edilmiş alimlər əsasında hazırlanıb. Konfransda 5 823 məqalənin 25 677 unikal müəllifi olub. Carnegie China onların bakalavr təhsili, magistratura və ya doktorantura mərhələsi və hazırkı iş yeri barədə tam məlumat əldə edilən 10 280 nəfəri, yəni müəlliflərin təxminən 40 faizini təhlil edib.
Nəticələr Çinin təkcə iş yeri kimi deyil, aparıcı süni intellekt mütəxəssislərinin yetişdirilməsində də mövqeyini gücləndirdiyini göstərir. 2025-ci il nümunəsində tədqiqatçıların 57 faizi bakalavr təhsilini Çində alıb. Bu göstərici 2022-ci illə müqayisədə 11 faiz bəndi artıb.
Çində təhsil alan mütəxəssislərin öz ölkələrində qalma göstəricisi də yüksəlib. Bakalavr təhsilini Çində alan tədqiqatçıların 2022-ci ildə 57 faizi ölkədə işləyirdisə, 2025-ci ildə bu göstərici 69 faizə çatıb.
Bununla belə, araşdırma ABŞ-nin beynəlxalq süni intellekt mütəxəssislərini cəlb etmək imkanlarının hələ də güclü olduğunu göstərir. 2025-ci ildə ABŞ-də süni intellekt istedadlarının xalis artımı 2 145 nəfər təşkil edib. Üstəlik, ABŞ-də çalışan və bakalavr təhsilini Çində almış tədqiqatçıların payı 2022-ci illə müqayisədə 4 faiz bəndi artıb.
Bu səbəbdən 41 və 34 faizlik göstəricilər bütün dünyadakı süni intellekt tədqiqatçılarının tam bölgüsü kimi qiymətləndirilməməlidir. Araşdırma konkret olaraq NeurIPS-də məqalələri qəbul edilmiş və tam karyera məlumatları müəyyən edilə bilən 10 280 tədqiqatçını əhatə edir. Carnegie China özü də seçmənin təsadüfi olmadığını, akademik mütəxəssislərin bir qədər artıq, sənayedə çalışanların isə bir qədər az təmsil olunduğunu qeyd edir.
Bununla belə, 2022 və 2025-ci illərin müqayisəsi aparıcı süni intellekt tədqiqatçılarının coğrafiyasında ciddi dəyişiklik olduğunu göstərir. Üç il əvvəl araşdırılan mütəxəssislərin iş yeri üzrə ABŞ Çin üzərində 19 faiz bəndi üstünlüyə malik idisə, 2025-ci il məlumatlarında Çin 7 faiz bəndinə yaxın fərqlə önə keçib.
