Alimlər beynin müxtəlif bölgələrindəki davranışları təqlid edə bilən tək bir süni neyron hazırlayıblar. Bu nailiyyət robotların dünyanı insan kimi qavraması və reaksiya verməsi istiqamətində əhəmiyyətli bir addım kimi qəbul edilir.
“Transneyron” adlanan bu struktur görmə, planlaşdırma və hərəkətlə əlaqəli vəzifələr arasında keçid edə bilir. O, həmçinin elektrik impulsları vasitəsilə məlumatları emal edir və aparat təminatını bioloji hesablamaya bir addım daha yaxınlaşdırır. Loughborough Universitetinin rəhbərliyi altında Salk İnstitutu və Cənubi Kaliforniya Universiteti ilə əməkdaşlıqda hazırlanmış cihaz real neyronların davranışını təqlid etmək üçün nəzərdə tutulur. Klassik süni neyronlar tək bir funksiyaya diqqət yetirsə də, yeni transneyron elektrik xüsusiyyətlərini dəyişdirərək fərqli rollar oynaya bilər. Loughboroughdan professor Sergey Savelyev tək bir süni neyronun vizual, motor və premotor funksiyalarını təqlid edə biləcəyini bildirir. O, bunun çox az aparat təminatı ilə olduqca mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirən çiplərin hazırlanmasına imkan verə biləcəyini vurğulayır.
Tədqiqatçılar transneyrona müxtəlif elektrik siqnallarını verərək çıxış impulslarını makaka beyinlərindən gələn neyron qeydləri ilə müqayisə etdilər. Cihaz üç fərqli beyin bölgəsindən siqnal nümunələrini 100%-ə qədər dəqiqliklə təkrarlaya bildi. Bu nümunələr adi atəş nümunələrindən xaotik partlayışlara qədər dəyişirib. Loughboroughdan olan professor Alexander Balanov kiçik elektrik tənzimləmələrinin cihazın müxtəlif növ neyronlar kimi davranmasına imkan verdiyini söyləyir. O, həmçinin onların süni neyronlarının təzyiq və temperatur kimi ətraf mühit dəyişikliklərinə yaxşı reaksiya verdiyini qeyd edir və bu da onların gələcəkdə süni sensor sistemlərində istifadə edilə biləcəyini göstərir. Həmçinin bildirilir ki, bu struktur daha sürətli və daha enerjiyə qənaət edən kompüterlərin inkişafına səbəb ola bilər. Tədqiqat qrupu transneyronun yalnız məlumatı təqlid etmədiyini, həm də emal etdiyini nümayiş etdirdi. Giriş siqnalı dəyişdirildikdə, cihaz bioloji neyronlara bənzər şəkildə atəş sürətini də dəyişə bilər. İki siqnal eyni anda təqdim edildikdə, aralarındakı vaxtdan asılı olaraq fərqli cavablar yarada bilər. Bu cür proseslər adətən birdən çox süni neyron tələb edir. Transneyronun elastikliyi elektrik cərəyanı ilə fiziki olaraq formasını dəyişən nanoskal memristordan qaynaqlanır. Memristorun içərisindəki gümüş atomları kiçik körpülər yaradır və qırır, elektrik impulsları yaradır. Temperatur, gərginlik və müqavimətdəki dəyişikliklər bu impulsların strukturuna təsir göstərir və neyronun heç bir proqram təminatına ehtiyac olmadan rolunu dəyişdirməsinə imkan verir.
Salk İnstitutundan Dr. Sergey Gepşteyn bizə xatırladır ki, beyindən fərqli olaraq, ənənəvi kompüterlər məlumatları sərt ardıcıllıqla emal edir: “Transneyronumuz bizi sadəcə proqram təminatı ilə beyinə bənzər davranışı simulyasiya etməkdənsə, həqiqətən beyinə bənzər aparat yaratmağa yaxınlaşdırır.” Növbəti məqsəd transneyronlar şəbəkəsi quraraq “çip üzərində korteks” inkişaf etdirməkdir. Komanda inanır ki, bu cür şəbəkələr robotlara real vaxt qavrayış və uyğunlaşma imkanları verə bilər. Onlar həmçinin bildirirlər ki, onlar səmərəli, ömürlük öyrənmə və aşağı enerjili maşınlara gətirib çıxara bilərlər.
