Duke Universitetindən olan Lee Fergusonun rəhbərlik etdiyi komandanın yeni araşdırması, təkrar doldurulan batareyaların ətraf mühitdə daha qalıcı kimyəvi maddələrə səbəb olduğunu ortaya çıxarıb. Belə ki, araşdırma göstərir ki, xüsusilə litium-ion batareyaları ətraf mühitə qalıcı kimyəvi maddələr buraxır.
Gündəlik məişət texnikası, elektrik nəqliyyat vasitələri və bərpa olunan enerji anbarlarında istifadə olunan təkrar doldurulan litium-ion batareyaları torpağı və su yollarını çirkləndirən qalıcı kimyəvi maddələrin artan mənbəyi ola bilər. Qeyd edək ki, qalıcı kimyəvi maddələrə minlərlə müxtəlif növ poliftoralkil maddələr (PFAS) daxildir. PFAS məhsulları suya, ləkələrə və istiyə daha davamlı etmək üçün istifadə olunur. Bu yaxınlarda, bis-perfluoroalkil sulfonimidlər (bis-FASIs) adlanan xüsusi bir PFAS alt sinfi litium-ion batareyalarında elektrolitlər və bağlayıcılar kimi istifadə edilməyə başlanıb. Nature Communications jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, Bis-FASIs indi istehsal müəssisələrinin ətrafındakı torpaq, çöküntü, su və qarda belə aşkar edilib.
Bu isə litium-ion batareyaların kimyəvi çirklənmənin potensial daşıyıcıları olduğunu göstərir. Əgər tədbir görülməsə, həyatımızın daha çox hissəsi tam elektrikləşdiyi üçün bu problem daha da böyüyə bilər. Lee Ferguson, araşdırmalarının davamlı enerjiyə qarşı olmadığını və əsas məqsədin infrastrukturda istifadə olunan əşyaların ekoloji risk qiymətləndirmələrini tam bilmək olduğunu bildirib. Tədqiqatçılar araşdırma çərçivəsində 2022-ci ilin yanvar-oktyabr ayları arasında Minnesota, Kentukki, Belçika və Fransada 87 fərqli yerdən su, çöküntü və torpaq nümunələri götürüblər.
Onlar 3M və Arkema da daxil olmaqla bir çox istehsal müəssisələrinin yaxınlığında ümumi olan milyardda hissələrin (ppb) bis-FASI konsentrasiyasını aşkar ediblər. Elm adamları hələ də PFAS-ın insanlara necə təsir etdiyini anlamağa çalışırlar və xüsusilə bis-FASIs haqqında daha az şey məlumdur. Lakin daha çox yayılmış PFAS növləri üzrə aparılan tədqiqatlar onun təsirləri arasında müəyyən növ xərçəng növləri, qaraciyərin zədələnməsi, yüksək xolesterol kimi problemlərin olduğunu göstərir. Beləliklə nəticə olaraq deyə bilərik ki, litium-ion batareyaları ətraf mühitə qalıcı kimyəvi maddələr buraxır və insanların həyatı üçün böyük təhlükə mənbəyinə çevrilir.
