Çinli mühəndislər S4000 adlı havada işləyən külək enerjisi sistemini ilk dəfə 4 min metr yüksəkliyə qaldıraraq elektrik enerjisi istehsal etməyə nail olublar. Dirijabl ilə külək turbininin birləşməsini xatırladan sistem sınaq zamanı havaya qalxıb, müəyyən mövqedə qalıb, elektrik istehsal edib və daha sonra təhlükəsiz şəkildə yerə enib.
S4000 adi külək turbinlərindən tamamilə fərqli prinsiplə işləyir. Sistem təxminən Boeing 747 ölçüsündə, 76 metr uzunluğunda nəhəng heliumla doldurulmuş aerostatdan ibarətdir. Onun üzərində yerləşdirilən külək generatorları yüksəkdəki hava axınından istifadə edərək elektrik enerjisi istehsal edir.
Ənənəvi külək elektrik stansiyalarında turbinləri yüksəyə qaldırmaq üçün nəhəng qüllələr və fundamentlər tikilir. S4000-də isə buna ehtiyac yoxdur. Heliumla doldurulmuş platforma generatorları birbaşa küləyin daha güclü və sabit olduğu minlərlə metr yüksəkliyə qaldırır.
İstehsal edilən elektrik enerjisi platformanı yerə bağlayan tros boyunca yerləşdirilmiş kabel vasitəsilə aşağı ötürülür. Eyni tros nəhəng aerostatın havada müəyyən ərazidə qalmasını təmin edir.
Sistemin əsas üstünlüklərindən biri məhz yüksəkdəki küləklərdən istifadə etməsidir. Yer səthindən yüksəldikcə külək adətən daha güclü və sabit olur. Bu isə generatorların daha uzun müddət və daha səmərəli işləməsinə imkan verə bilər.
S4000 həm də ənənəvi külək turbinlərindən daha mobil sistem kimi nəzərdə tutulub. Nəhəng qüllə və fundament tikintisinə ehtiyac olmadığı üçün belə qurğuların səhralarda, dağlıq ərazilərdə, adalarda və elektrik infrastrukturu zəif olan bölgələrdə yerləşdirilməsi mümkün ola bilər. Sistem təbii fəlakətlərdən sonra elektrik enerjisinə təcili ehtiyac yaranan ərazilərə də daşına bilər.
S4000 Çinin yüksək hündürlükdə külək enerjisindən istifadə proqramının növbəti mərhələsidir. Bundan əvvəl S2000 sistemi təxminən 2 min metr yüksəklikdə elektrik istehsal etmiş və enerjini şəbəkəyə ötürmüşdü. S4000 ilə hündürlüyün iki dəfə artırılması isə platformanın sabit saxlanılması, turbinlərin idarə olunması və enerjinin 4 kilometrlik məsafədən yerə çatdırılması baxımından daha mürəkkəb texniki sınaq hesab olunur.
Hazırda S4000 kommersiya məhsulu deyil və nümayiş prototipi statusundadır. Sistemi hazırlayan SAWES Energy isə daha kiçik S1500 və S2000 modelləri üçün on milyonlarla dollar dəyərində sifarişlər aldığını bildirir.
Məlumatlara görə, S4000-dəki generatorların ümumi gücü 3 meqavata qədər çata bilər. Layihənin uğurlu kommersiyalaşdırılması halında gələcəkdə külək elektrik stansiyalarının bir hissəsi yer üzərindəki nəhəng qüllələr əvəzinə kilometrlərlə yüksəklikdə uçan enerji platformalarına çevrilə bilər.
