Müasir avtomobillərdə elektron sistemlərin sayının artması yeni problemləri də özü ilə gətirir. Böyük Britaniyanın yol yardım təşkilatı The Automobile Association (AA) tərəfindən açıqlanan məlumatlara görə, avtomobillərin elektron idarəetmə sistemlərindən qaynaqlanan nasazlıqlar son illərdə ciddi şəkildə artıb.
Ən böyük artım BCM (Body Control Module) — kuzov idarəetmə modulu ilə bağlı problemlərdə qeydə alınıb. Son 12 ay ərzində BCM nasazlıqları səbəbindən 36 448 yol yardımı çağırışı edilib. Bu göstərici altı il ərzində təxminən iki dəfə artaraq BCM problemlərini avtomobillərin yolda qalmasına səbəb olan ən geniş yayılmış beş nasazlıqdan birinə çevirib.
BCM müasir avtomobillərdə bir çox elektron funksiyanı eyni mərkəzdən idarə edən modul kimi işləyir. Farlar, qapı kilidləri, güzgülər və salon işıqlandırması kimi müxtəlif sistemlərin elektrik siqnalları bu modul vasitəsilə idarə oluna bilər.
Köhnə avtomobillərdə bu funksiyaların əksəriyyəti ayrı-ayrı elektrik dövrələri ilə işləyirdi. Müasir avtomobillərdə isə bir BCM eyni anda çoxsaylı sistemləri idarə edə bilir. Bu yanaşma istehsalı sadələşdirir və avtomobilə daha çox funksiya əlavə etməyə imkan verir.
Məsələn, avtomobilin qapıları açıldıqda salon işıqlarının avtomatik yanması və ya hava qaraldıqda farların öz-özünə işə düşməsi kimi funksiyalar belə elektron idarəetmə sistemlərinin hesabına mümkün olur.
Lakin çoxsaylı funksiyaların vahid moduldan asılı olması müəyyən risklər yaradır. BCM-də yaranan bir nasazlıq eyni anda avtomobilin bir neçə funksiyasının işləməməsinə səbəb ola bilər.
Problemin miqyası son illərdə daha aydın görünür. 2019-2020-ci illərdə BCM nasazlıqları ilə bağlı 18 295 yol yardımı çağırışı qeydə alınmışdı. Son 12 ayda isə bu göstərici 36 448-ə yüksəlib.
AA-nın məlumatına görə, BCM problemləri artıq hətta far nasazlıqlarından daha çox yol yardımı çağırışına səbəb olur. Bunun səbəblərindən biri müasir avtomobillərdə istifadə edilən LED farların əvvəlki işıqlandırma sistemləri ilə müqayisədə daha uzunömürlü olmasıdır.
Təşkilat BCM nasazlıqlarının artmasını həm avtomobillərin yaşlanması, həm də yeni modellərin elektron sistemlərdən getdikcə daha çox asılı olması ilə əlaqələndirir. Yanlış servis müdaxiləsi, elektron çiplərin fiziki zədələnməsi və proqram təminatındakı xətalar da belə problemlərə səbəb ola bilər.
12 voltluq akkumulyator, təkər və mühərrik problemləri hələ də avtomobillərin yolda qalmasının daha geniş yayılmış səbəbləridir. Lakin bu nasazlıqların sayı nisbətən sabit qaldığı halda, BCM problemlərində davamlı artım müşahidə olunur.
Bu tendensiya geri çağırma kampaniyalarında da özünü göstərir. BCM ilə əlaqəli geri çağırmaların sayı 2008-ci ildə cəmi 4 olduğu halda, ötən il 34-ə yüksəlib. 2026-cı ildə isə indiyədək bu modullarla əlaqəli 28 geri çağırma qeydə alınıb.
