Meta qlobal internet infrastrukturunu gücləndirmək üçün yeni layihəyə başlayıb. Şirkət ABŞ ilə Fransa arasında saniyədə 1 petabit məlumat ötürə bilən sualtı internet kabeli inşa edir. Petal adlandırılan sistemin 2029-cu ildə istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.
Təxminən 7 min kilometr uzunluğunda olacaq kabel okeanlararası məsafədə petabit səviyyəsində məlumat ötürmə qabiliyyətinə malik ilk sualtı kabel sistemi kimi təqdim edilir.
Petal-ın maksimal ötürmə sürəti saniyədə 1 milyon giqabit, yəni 125 terabayt olacaq. Müqayisə üçün, bu sürət nəzəri olaraq hər biri 5 giqabayt həcmində olan 25 min yüksəkkeyfiyyətli filmi cəmi bir saniyədə ötürməyə imkan verir.
Meta-nın məlumatına görə, yeni sistem oxşar uzunluğa malik mövcud sualtı internet kabellərindən təxminən iki dəfə yüksək ötürmə qabiliyyəti təmin edəcək.
Layihənin əsas yeniliyi çoxnüvəli optik lif texnologiyasından istifadə edilməsidir. Ənənəvi fiber-optik kabellərdə hər lifin daxilində bir nüvə yerləşdiyi halda, Petal sistemində hər lif iki ayrı nüvədən ibarət olacaq. Bu nüvələr optik siqnalları əks istiqamətlərdə ötürə biləcək.
Hər optik lifin diametri təxminən 125 mikrometr, yəni insan saçının qalınlığına yaxın olacaq. Kabeldə 24 cüt ikinüvəli optik lif yerləşdiriləcək. Beləliklə, sistem ümumilikdə 96 müstəqil optik nüvəyə malik olacaq və 48 cüt ənənəvi fiber-optik lifin ötürmə imkanlarını təmin edə biləcək.
Kabelin layihələndirilməsi və inşasına Yaponiyanın NEC şirkəti cavabdeh olacaq. Optik lifləri isə Sumitomo Electric istehsal edəcək.
Yeni kabel üçün xüsusi siqnal gücləndirmə texnologiyası da hazırlanıb. Çünki okeanın dibində minlərlə kilometr məsafəyə ötürülən işıq siqnalları tədricən zəifləyir və onların müəyyən intervallarla gücləndirilməsi tələb olunur.
Bu məqsədlə sualtı kabellərdə repeater adlandırılan optik gücləndiricilərdən istifadə edilir. Meta-nın məlumatına görə, 7 min kilometrlik kabel xəttində təxminən 100 belə qurğuya ehtiyac yarana bilər.
Petal sistemində tətbiq ediləcək «fan-in/fan-out» texnologiyası ikinüvəli liflərdən gələn siqnalları müvəqqəti olaraq ayrı kanallara yönləndirəcək. Siqnallar gücləndirildikdən sonra yenidən ikinüvəli lifə ötürülərək yoluna davam edəcək.
Şirkət bildirir ki, bu yanaşma enerji sərfiyyatını eyni nisbətdə artırmadan məlumat ötürmə qabiliyyətini iki dəfə yüksəltməyə imkan verəcək.
Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının məlumatlarına əsasən, qitələrarası internet trafikinin böyük hissəsi sualtı fiber-optik kabellər vasitəsilə ötürülür. Bulud xidmətlərinin, sosial şəbəkələrin və süni intellekt sistemlərinin sürətlə inkişaf etməsi bu infrastrukturun genişləndirilməsini zəruri edir.
Meta-nın Petal layihəsi də məhz artan məlumat trafikini qarşılamağa yönəlib. Layihə planlaşdırıldığı kimi həyata keçirilərsə, 2029-cu ildən etibarən ABŞ ilə Avropa arasında internet məlumatlarının ötürülməsi üçün daha yüksək tutumlu yeni magistral xətt istifadəyə veriləcək.
