OpenAI elmi və texniki tədqiqatlarda müəyyən tapşırıqları insanın davamlı müdaxiləsi olmadan yerinə yetirə bilən yeni süni intellekt sistemi hazırladığını açıqlayıb. Şirkət sistemi insan nəzarəti altında işləyən “avtomatlaşdırılmış tədqiqatçı-stajçı” kimi xarakterizə edir.
Yeni sistem adi çatbotlardan fərqli olaraq yalnız suallara cavab vermir. Ona konkret tədqiqat tapşırığı verildikdə mövcud məlumatları təhlil edə, hesablamalar apara, proqram kodu yaza və ya dəyişdirə, eksperimentlər həyata keçirə və əldə olunan nəticələri analiz edə bilir. OpenAI-ın məlumatına görə, bəzi hallarda sistem ixtisaslı mütəxəssisin bir neçə gün ərzində görə biləcəyi işi müstəqil şəkildə yerinə yetirə bilir.
Məsələn, tədqiqatçı müəyyən bir hipotezin yoxlanılmasını sistemə həvalə edə bilər. Süni intellekt əvvəlcə mövcud məlumatları emal edir, lazım olan hesablamaları aparır, eksperiment üçün proqram təminatını hazırlayır və ya mövcud kodu dəyişdirir. Daha sonra təcrübəni həyata keçirərək nəticələri təhlil edir. Bu prosesdə insanın sistemin atdığı hər addımı ayrıca idarə etməsinə ehtiyac qalmır.
Yeni yanaşmanın əsas fərqlərindən biri süni intellektin ayrı-ayrı tapşırıqlar əvəzinə bütöv iş prosesini idarə edə bilməsidir. İndiyədək belə sistemlər əsasən məlumat axtarmaq, mətn və ya kod yazmaq kimi konkret işlər üçün istifadə olunurdu. OpenAI isə süni intellekti verilmiş problemdən yekun nəticəyə qədər bir sıra mərhələləri özü həyata keçirən tədqiqat köməkçisinə çevirməyə çalışır.
Oxşar yanaşma proqramlaşdırmada da tətbiq oluna bilər. Süni intellekt agentinə proqramdakı xətanı tapmaq tapşırıldıqda o, kodu analiz edə, düzəliş hazırlaya, dəyişiklikləri sınaqdan keçirə və ilk həll işləmədiyi halda prosesi yenidən təkrarlaya bilər. Tədqiqat mühitində isə bir neçə belə agentin paralel şəkildə müxtəlif eksperimentlər aparması mümkün ola bilər.
Bununla belə, OpenAI hazırkı sistemi tam avtonom alim hesab etmir. İnsanlar hələ də hansı problemlərin araşdırılacağını müəyyənləşdirir, tapşırıqları formalaşdırır və əldə edilən nəticələrin necə qiymətləndiriləcəyinə qərar verirlər. Buna görə şirkət sistemi müstəqil alimdən daha çox, böyük həcmdə texniki işi üzərinə götürə bilən tədqiqatçı-stajçı ilə müqayisə edir.
OpenAI-ın daha böyük hədəfi isə belə sistemləri növbəti mərhələyə daşımaqdır. Şirkət 2028-ci ilin martına qədər tamhüquqlu tədqiqatçının görə biləcəyi səviyyədə iş yerinə yetirən daha güclü süni intellekt sistemi yaratmağı planlaşdırdığını bildirir.
Bu məqsədə nail olunarsa, gələcək sistemə yalnız ayrıca eksperiment deyil, daha geniş elmi problem təqdim etmək mümkün ola bilər. Süni intellekt problemin həlli üçün müxtəlif yanaşmalar hazırlaya, bir sıra eksperimentlər keçirə, nəticələri müqayisə edə və hansı istiqamətdə araşdırmanın davam etdirilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu müəyyənləşdirə bilər.
Belə texnologiya elmi tədqiqatların aparılma sürətinə də ciddi təsir göstərə bilər. Bir alim eyni anda bir neçə süni intellekt agentini idarə edə və onların hər birinə fərqli hipotezləri yoxlatdıra bilər. Nəticədə hazırda günlər və ya həftələr tələb edən bəzi tədqiqat mərhələlərinin daha qısa müddətdə tamamlanması mümkün ola bilər.
Sistemlərin daha çox avtonomlaşması isə təhlükəsizlik və nəzarət məsələlərini də gündəmə gətirir. Süni intellekt agentlərinə daha geniş fəaliyyət imkanları verildikcə onların bütün addımlarını izləmək və mümkün səhvlərin qarşısını almaq çətinləşə bilər. OpenAI buna görə belə texnologiyaların inkişafında insan nəzarətinin və təhlükəsizlik mexanizmlərinin vacibliyini vurğulayır.
Hazırkı sistem insan alimi tam əvəz edə biləcək səviyyədə deyil. Bununla belə, OpenAI artıq insanın problemi müəyyənləşdirdiyi, süni intellektin isə mürəkkəb tədqiqat prosesinin böyük hissəsini müstəqil həyata keçirdiyi modeli nümayiş etdirir. Şirkətin 2028-ci ilə qədər “tədqiqatçı-stajçı” səviyyəsindən daha avtonom tədqiqatçı sisteminə keçmək planı reallaşarsa, bu, elmi araşdırmalarda süni intellektin rolunu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.
