Marsda idarə olunan uçuş həyata keçirən ilk təyyarə olan Ingenuity-dən sonra NASA Qırmızı Planetdə hava əməliyyatlarını növbəti səviyyəyə qaldırmağa hazırlaşır. NASA, gələcək Mars missiyalarında istifadə ediləcək yeni nəsil helikopter texnologiyalarını sınaqdan keçirərkən rotor sistemlərində Mach 1-i səs sürətini aşaraq əhəmiyyətli bir mərhələyə çatdı.
Reaktiv Hərəkət Laboratoriyası (JPL) çərçivəsində hazırlanan yeni uçuş sistemi Marsın nazik və çətin atmosfer şəraitində daha yaxşı işləmək üçün hazırlanmışdır. NASA-ya görə, son sınaqlar gələcək Mars helikopterlərinin daha ağır yük daşımasına və daha əhatəli elmi missiyalar həyata keçirməsinə imkan verə bilər. NASA-nın yeni hava kəşfiyyat proqramı olan “Skyfall”, Marsdakı tarixi Ingenuity helikopteri üzərində qurulmuş bir layihədir. Ingenuity başqa bir planetdə idarə olunan uçuş həyata keçirən ilk vasitə kimi missiyasını başa vurdu və təqaüdə göndərildi. Lakin, qazanılan təcrübə indi daha inkişaf etmiş təyyarələrin inkişafı üçün əsas təşkil edir.
Skyfall layihəsindəki ən böyük yeniliklərdən biri rotor sistemlərinin əvvəlki nəsil ilə müqayisədə daha yüksək fırlanma sürətlərinə çata bilməsidir. Ingenuity missiyasında istifadə edilən köpük rotorları təhlükəsizlik səbəbi ilə dəqiqədə 2700 dövrədən çox olmayan fırlanma sürəti ilə məhdudlaşdırılıb. Yeni nəsil Mars helikopterlərində mühəndislər bu limitləri əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməyi hədəfləyirlər.
Yer üzündə dəniz səviyyəsində səs sürəti saatda təxminən 1223 kilometr olsa da, Marsın nazik, karbon qazı ilə dominant atmosferindəki Mach 1 dəyəri saatda təxminən 869 kilometr hesablanır. Buna görə də, JPL-də sınaq üçün xüsusi kosmik simulyasiya qurğusundan istifadə olunur. AeroVironment tərəfindən hazırlanmış rotor sistemləri bu mühitdə sınaqdan keçirildi və rotorların 3750 dövr/dəq sürətə tab gətirə biləcəyi açıqlandı. Bu sürət təxminən 0,98 Maxa bərabərdir. Simulyasiya sisteminə əlavə bir fan inteqrasiya etməklə rotor ucunun sürətinin Mach 1,08-ə çatdığı bildirildi.
NASA-ya görə, bu inkişaf gələcək Mars helikopterlərinin mövcud sistemlərdən təxminən 30 faiz daha çox faydalı yük daşımasına yol aça bilər. Bu o deməkdir ki, daha böyük elmi avadanlıqlar, qabaqcıl sensorlar və daha güclü batareya sistemləri Mars səthinə daşına bilər.
Skyfall sistemi yalnız Mars səthində uçuş üçün hazırlanmır. NASA-nın planlarına görə, yeni helikopterlər atmosfer, səth və yeraltı haqqında məlumat toplayacaq müxtəlif sensorlar və elmi cihazlarla təchiz olunacaq. Məqsəd Marsın geoloji quruluşu, hava şəraiti və potensial resursları haqqında daha ətraflı məlumat əldə etməkdir.
NASA-nın hazırkı planına görə, Skyfall missiyasının bir hissəsi olaraq eyni missiyada Marsa üç helikopterin göndərilməsi planlaşdırılır. Yeni nəsil Mars helikopterlərini özündə birləşdirəcək Skyfall missiyasının hədəf buraxılış tarixi 2028-ci ilin dekabr ayına təyin edilib.
