Termonüvə enerjisi sahəsində aparıcı startap olan Helion Energy-nin OpenAI ilə enerji təchizatı ilə bağlı danışıqlar apardığı bildirilir. Bu məlumatdan sonra OpenAI-ın baş direktoru Sem Altman Helion şirkətinin idarə heyətinin sədri vəzifəsindən istefa verdiyini açıqlayıb. Axios tərəfindən ilk dəfə paylaşılan məlumata görə, danışıqlar ilkin mərhələdədir və razılıq əldə olunarsa, OpenAI Helion istehsalının 12,5%-ni əldə edəcək. Bu, 2030-cu ilə qədər ildə 5 gigavatt, 2035-ci ilə qədər isə 50 gigavatt elektrik enerjisi deməkdir. Helion-un ortağı Microsoft da 2028-ci ildən etibarən enerji almağı öhdəsinə götürüb.
Bu arada, Helion istehsal gücünü sürətlə artırmağı hədəfləyir. Şirkət bildirir ki, hər reaktor 50 meqavatt elektrik enerjisi istehsal edəcək. Bu o deməkdir ki, 2030-cu ilə qədər 800 reaktor, 2035-ci ilə qədər isə əlavə 7200 reaktor tikilməlidir. Helion ənənəvi termonüvə reaktorlarından fərqli bir strategiya izləyir. Əksər eksperimental reaktorlar plazmanı maqnit və ya inertial məhdudlaşdırma ilə sıxaraq termonüvə başlamaq üçün tələb olunan istiliyə çatır və sonra yaranan enerjini buxar turbini vasitəsilə elektrik enerjisinə çevirir. Lakin Helion bu turbini keçərək birbaşa maqnit sahələri vasitəsilə enerji çevrilməsini təmin edir. Şirkətin qum saatı formalı reaktorlarında deuterium və helium-3 yanacaqları reaktorun hər iki ucuna yeridilir və onları plazmaya çevirir. Bu plazmalar mərkəzdə saatda 1 milyon mil sürətlə toqquşur, 100 milyon dərəcə Selsi temperaturuna çatır və termoyadro reaksiyasına başlayır. Reaksiyadan ayrılan enerji birbaşa maqnit sahələri vasitəsilə elektrik enerjisi istehsalına çevrilir.
Helion bu texnologiyanı kommersiya miqyasına çatdırmağı hədəfləyir və ilk Polaris prototipi ilə sınaqlarını davam etdirir. Şirkətin açıqlamasına görə, reaktorda yaradılan plazmalar fevral ayında 150 milyon dərəcə Selsiyə çatıb. Kommersiya istismarı üçün tələb olunan temperatur 200 milyon dərəcədir. Helion Energy planlarına nail olarsa, 2030-cu ilə qədər rəqiblərini geridə qoyaraq kommersiya termonüvə reaktorlarını istismara verəcək.
