Ay-ın səthində mədənçilik ideyası elmi fantastika səhnələrini tərk edərək reallığa bir addım yaxınlaşıb. ABŞ-ın kosmik texnologiyaları startapı Interlune, Aydakı kritik resurslardan biri olan Helium-3-ü çıxarmaq üçün hazırladığı ilk prototipi təqdim edib. Interlune-un həmtəsisçisi və baş direktoru Rob Meyerson mayın 7-də verdiyi açıqlamada, “Ayda avadanlıq işlətdiyiniz zaman etibarlılıq və performans standartları yeni səviyyəyə qalxır” deyib.
Şirkətin yeni yaradılmış maşını saatda 100 metrik ton və ya təxminən 110 ton Ay reqolitini (Ay torpağı) emal edərək Helium-3 izotopunu əldə etməyə çalışır. Yer kürəsində olduqca nadir rast gəlinən Helium-3 gələcəkdə füzyon reaktorlarında istifadə oluna biləcək potensial resurs olaraq görülür. Interlune-un həmtəsisçisi və texniki direktoru Gary Lai vurğulayır ki, Helium-3-ü böyük miqdarda səmərəli şəkildə çıxara bilən yüksək tutumlu qazıntı əvvəllər heç vaxt cəhd edilməyib. Prototipin hazırlanması zamanı kənd təsərrüfatı və sənaye maşınları sahəsində 70 illik təcrübəyə malik Vermeer şirkəti ilə əməkdaşlıq edilib. Interlune keçən il daha kiçik miqyaslı model üzərində uğurlu sınaqlardan sonra tam miqyaslı prototip istehsalına keçməyə qərar verib. Lai, bu günə qədər sınaq prosesinin nəticələrindən məmnun olduqlarını və inkişafın növbəti mərhələsinə keçməyə hazır olduqlarını bildirib.
Maşın, Interlune-un kosmik resursların emalı üçün dörd addımlı sistemində ilk addımı təmsil edir: qazma, ayırma, çıxarma və təmizləmə. Bütün bu prosesləri optimallaşdırmaqla şirkət Aydan əldə etdiyi resursları Yerə daşınmaq üçün məqsəd qoyur. Helium-3 uzun müddətdir ki, ABŞ, Çin və Yaponiya başda olmaqla bir çox ölkənin gündəmində olub. Nəzəri cəhətdən radioaktiv tullantılar istehsal etmədən sintez reaktorlarında enerji təmin edə bilən bu izotop enerji sektorunda inqilab etmək potensialına malikdir. Bunun üçün sərfəli şəkildə Aydan Yerə Helium-3-ü gətirmək lazımdır. Bu məqsəd getdikcə yaxınlaşsa da, füzyon kimi Ay mədənləri də yaxın gələcəkdə baş verməyəcək
