ABŞ-dəki Northwestern Universitetinin mühəndisləri havada uçarkən insan gözü üçün demək olar ki, görünməz hala gələn eksperimental dron hazırlayıblar. “Phantom Twist” adlandırılan prototip bunu xüsusi örtük və ya işığı əks etdirən kamuflyaj texnologiyası ilə deyil, yüksək sürətlə fırlanaraq əldə edir.
Texnologiyanın əsasında “hərəkət bulanıqlığı” effekti dayanır. İnsan gözü hərəkətdə olan obyekt haqqında vizual məlumatı müəyyən zaman intervalında qəbul edir. Obyekt kifayət qədər sürətlə hərəkət etdikdə onun müxtəlif mövqelərdəki görüntüləri bir-birinə qarışır, sərhədləri bulanıqlaşır və formasını seçmək çətinləşir. Phantom Twist də məhz bu xüsusiyyətdən istifadə edir.
Adi dronlarda əsasən pərlər fırlanır, gövdə isə sabit qalır. Phantom Twist-də konstruksiya fərqlidir. Dron yalnız bir mühərrik və bir pərdən istifadə edir. Pər bir istiqamətdə fırlanarkən dronun gövdəsi əks istiqamətdə yüksək sürətlə fırlanır.
Prototipin gövdəsi saniyədə təxminən 25 dəfə dövr edir. Belə sürətdə insan gözü dronun ayrı-ayrı hissələrini və dəqiq konturlarını seçməkdə çətinlik çəkir. Nəticədə müşahidəçi havada aydın görünən dron əvəzinə arxa fonla qarışan bulanıq və qismən şəffaf görüntü görür. Tədqiqatçıların hazırladığı vizual qiymətləndirmə sisteminə əsasən, Phantom Twist adi dördpərli dronla müqayisədə təxminən 10 dəfə daha az nəzərə çarpır.
Effekt yalnız yüksək fırlanma sürəti ilə əldə edilmir. Dronun mühərrik, pər, batareya, elektron lövhə və balans ağırlığı kimi komponentləri müxtəlif hündürlüklərdə və bucaqlarda yerləşdirilib. Hissələr arasında boşluqların saxlanılması da təsadüfi deyil. Məqsəd fırlanma zamanı komponentlərin üst-üstə düşərək aydın və bütöv siluet yaratmasının qarşısını almaqdır.
Dronun hazırlanması zamanı süni intellekt və kompüter modelləşdirməsindən də istifadə olunub. Mühəndislər ilkin mərhələdə təxminən 20 min fərqli dron konfiqurasiyası yaradıblar. Bu variantlarda mühərrikin, pərin, batareyanın, elektron lövhənin və balans elementlərinin mövqeləri dəyişdirilib. Məqsəd həm havada sabit qala bilən, həm də mümkün qədər az görünən konstruksiyanı müəyyən etmək olub.
Daha sonra hər bir dizaynın yüksək sürətlə fırlanarkən necə görünəcəyi kompüterdə simulyasiya edilib. Modellər səma, ağaclar və binalar da daxil olmaqla 100 müxtəlif real mühit fonunda sınaqdan keçirilib. İnsan görmə sistemini təxmini şəkildə modelləşdirən alqoritm isə hər dizayna görünürlük göstəricisi verib.
20 min variant arasından ən az görünən 500 dizayn seçilib və optimallaşdırma həmin modellər üzərində davam etdirilib. Alqoritmlər uçuş sabitliyini qorumaq şərtilə komponentlərin mövqelərini dəfələrlə dəyişərək görünürlüğü daha da azaltmağa çalışıb. Sonda kompüter simulyasiyalarında ən yaxşı nəticələrdən birini göstərən konstruksiya fiziki prototipə çevrilib.
Phantom Twist-in hazırkı versiyası vizual baxımdan diqqətdən yayınmağı bacarsa da, mühüm bir problemi var: səs. Dron yüksək sürətlə fırlandığı üçün kifayət qədər güclü səs çıxarır. Buna görə onu görmək çətinləşsə də, yaxınlıqda olduğunu eşitmək mümkündür.
Tədqiqatçılar gələcək versiyalarda daha şəffaf materiallardan və daha səssiz hərəkət sistemlərindən istifadə etməyi planlaşdırırlar. Beləliklə, Phantom Twist layihəsi dronların görünürlüğünü azaltmaq üçün ənənəvi kamuflyajdan fərqli yanaşma təklif edir: dronu gizlətmək əvəzinə onun formasını insan gözünün aydın seçə bilməyəcəyi qədər sürətlə hərəkət etdirmək.
