Tiangong-da kosmosda ən aşağı temperatur əldə edildi
Tiangong pikokelvin rekordu 9,7 pK-dir. Çin alimləri kosmik stansiyada rubidium atomlarını soyudaraq kosmosda ən aşağı temperaturu əldə edib.
Çinli alimlər Tiangong kosmik stansiyasında kosmosda indiyədək əldə olunan ən aşağı temperatura çatıblar. Tiangong pikokelvin rekordu 9,7 pikokelvin təşkil edir, bu isə mütləq sıfırdan cəmi trilyonda bir dərəcə ətrafında fərqlənir. Nəticələr Science jurnalında dərc olunub.
Tiangong pikokelvin rekordu necə əldə edildi?
Tədqiqatçılar təxminən 20 min rubidium atomunu əvvəlcə lazerlə, sonra buxarlandırma üsulu ilə soyudub optik tələdə saxlayıblar. Belə aşağı temperaturda atomlar Bose-Eynşteyn kondensatı adlanan xüsusi maddə halına keçir. Sonra tələ açılıb və atom buludunun genişlənməsi 7 saniyə ərzində izlənilib.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, 9,7 pikokelvin adi termometrlə ölçülən dəyər deyil. Bu, buludun genişlənmə sürəti və enerjisindən hesablanan ekvivalent temperaturdur. Ölçmənin xəta aralığı 7,0 ilə 12,9 pikokelvin arasındadır.
Əvvəlki rekord 52 pikokelvin idi
Bu günə qədər kosmosda ən soyuq nəticəni NASA-nın Beynəlxalq Kosmik Stansiyadakı Cold Atom Laboratory qurğusu 52 pikokelvinlə əldə etmişdi, ölçmə müddəti isə 1 saniyə olmuşdu. Yer üzərində sərbəst düşmə qülləsində aparılan təcrübədə isə 2 saniyəlik pəncərə ilə 38 pikokelvin alınmışdı.
Alimlərin fikrincə, uzun müşahidə müddəti və çəkisizlik gələcəkdə daha dəqiq kvant eksperimentlərinə və kosmosda işləyəcək atom interferometrlərinə yol aça bilər. Belə qurğular cazibə qüvvəsini və fundamental fizika qanunlarını indikindən daha həssas ölçməyə imkan verəcək.
Mənbə Phys.org
