Çində elektrikli avtomobil ixracı 140 faiz artıb, daxili satışlar isə azalıb

Çinin avtomobil sənayesində maraqlı tendensiya müşahidə olunur. Ölkənin daxili bazarında yeni enerjili avtomobillərə tələbat azaldığı halda, xarici bazarlara satışlar sürətlə artır. Oktyabr ayında Çindən elektrikli və şarj edilə bilən hibrid avtomobillərin ixracı illik müqayisədə 140 faiz yüksəlib. Bu artım daxili bazardakı satış azalmasını kompensasiya etməklə yanaşı, ümumi satış göstəricilərinin də yüksəlməsini təmin edib.

Çin Avtomobil İstehsalçıları Assosiasiyasının (CAAM) açıqladığı məlumatlara əsasən, 2026-cı ilin oktyabrında ölkədə istehsal olunan yeni enerjili avtomobillərin ümumi satış həcmi 1,94 milyon ədədə çatıb. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13,1 faiz çoxdur.

Ümumi satışların 1 milyon 334 min ədədi Çinin daxili bazarının payına düşüb. Ölkə daxilində satışlar illik müqayisədə 8,6 faiz azalıb. Bunun əksinə olaraq, ixrac edilən yeni enerjili avtomobillərin sayı 140 faiz artaraq 606 min ədədə yüksəlib.

Beləliklə, Çin istehsalçılarının xarici bazarlardakı sürətli genişlənməsi daxili satışlardakı azalmanı artıqlaması ilə kompensasiya edib.

Oktyabr ayında ixrac göstəriciləri sentyabr ayı ilə müqayisədə də yüksəlib. Sentyabrda 571 min yeni enerjili avtomobil ixrac edildiyi halda, oktyabrda bu rəqəm 606 minə çatıb. Aylıq artım 6,1 faiz təşkil edib.

Nəticədə ixracın yeni enerjili avtomobillərin ümumi satışındakı payı 31,2 faizə yüksəlib. Başqa sözlə, Çində istehsal edilərək satılan bu kateqoriyadan olan hər üç avtomobildən təxminən biri xarici bazarlara göndərilib.

İxrac edilən avtomobillərin böyük hissəsini tam elektrikli modellər təşkil edib. Oktyabrda təxminən 374 min batareyalı elektrikli avtomobil xarici ölkələrə göndərilib. Bu kateqoriyada ixrac illik müqayisədə təxminən 130 faiz artıb.

Şarj edilə bilən hibrid avtomobillərin (PHEV) ixracı isə daha sürətli yüksəlib. Bu kateqoriyada xarici bazarlara göndərilən avtomobillərin sayı təxminən 233 min ədədə çatıb. İllik artım 160 faiz səviyyəsində qeydə alınıb.

CAAM-ın təsnifatına əsasən, yeni enerjili avtomobillər (NEV) kateqoriyasına tam elektrikli avtomobillər, şarj edilə bilən hibridlər və yürüş ehtiyatını artıran əlavə mühərriklə təchiz olunmuş elektrikli modellər daxildir. Buna görə də açıqlanan 606 minlik ixrac göstəricisi yalnız tam elektrikli avtomobilləri deyil, digər elektrikləşdirilmiş nəqliyyat vasitələrini də əhatə edir.

Çin istehsalçılarının xarici bazarlara üstünlük verməsinin əsas səbəblərindən biri ölkə daxilində rəqabətin güclənməsidir. Son illərdə BYD, Geely, Chery, SAIC və digər istehsalçılar arasında qiymət rəqabəti artıb. Bu isə avtomobil şirkətlərinin mənfəət marjalarına təzyiq göstərir.

Daxili bazarda satışların azalması fonunda ixracın artırılması istehsal güclərindən daha səmərəli istifadə etmək və yeni gəlir mənbələri yaratmaq baxımından əhəmiyyət qazanıb.

Bununla belə, Çin avtomobil istehsalçıları xarici bazarlarda da müəyyən məhdudiyyətlərlə qarşılaşırlar. Avropa İttifaqı Çində istehsal olunan elektrikli avtomobillərə əlavə idxal rüsumları tətbiq edib. Bu addım Avropa avtomobil sənayesini subsidiyalaşdırılmış idxal məhsullarından qorumaq məqsədi daşıyır.

Şarj edilə bilən hibrid avtomobillərin ixracının sürətlə artması isə Avropada bu kateqoriyaya münasibətdə də yeni ticarət məhdudiyyətlərinin müzakirəsinə səbəb olub. Çin istehsalçılarının əlavə rüsumlardan yayınmaq üçün PHEV modellərinə üstünlük verməsi ehtimalı Avropa istehsalçıları arasında narahatlıq yaradır.

Türkiyə də əvvəlki illərdə qəbul etdiyi tənzimləmələrlə Çin avtomobil markalarının ölkə bazarına daxil olmasını çətinləşdirib. Buna baxmayaraq, Çin şirkətləri müxtəlif regionlarda satış şəbəkələrini genişləndirməyə davam edirlər.

CAAM-ın məlumatlarında diqqətçəkən digər göstərici yeni enerjili avtomobillərin Çinin ümumi avtomobil satışlarındakı payıdır.

Oktyabr ayında Çində istehsal olunan bütün avtomobillərin ixrac daxil olmaqla ümumi topdansatış həcmi 3 milyon 16 min ədəd təşkil edib. Bunun 1,94 milyon ədədi yeni enerjili avtomobillərin payına düşüb.

Nəticədə elektrikli və şarj edilə bilən hibrid modellərin ümumi satışlardakı payı 64,3 faizə yüksələrək yeni rekord müəyyənləşdirib. Sentyabr ayında bu göstərici 61,6 faiz idi.

Beləliklə, yeni enerjili avtomobillərin payı ardıcıl dördüncü ayda 60 faiz həddini keçib. Bu nəticə Çinin avtomobil sənayesində elektrikləşmənin sürətlə davam etdiyini göstərir.

Oktyabr göstəriciləri Çin avtomobil istehsalçılarının artan ixrac imkanlarından nə dərəcədə asılı olduğunu da ortaya qoyur. Daxili bazarda rəqabət və satışların azalması şirkətləri xarici bazarlara yönəldərkən, ixracdakı sürətli artım ölkənin qlobal avtomobil sənayesindəki mövqeyini gücləndirir.