Süni intellekt 4 ildə Britaniyadan çox elektrik yeyəcək
Süni intellektin elektrik tələbatı 2030-cu ilə qədər ildə 350 TWh artacaq. Bu, bütün Böyük Britaniyanın bir ildə işlətdiyi elektrikdən çoxdur.
Mündəricat (3)
Süni intellektin elektrik tələbatı növbəti dörd ildə dünyanın enerji xəritəsini dəyişəcək. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) 19 noyabrda açıqladığı illik World Energy Outlook 2026 hesabatına görə, yalnız süni intellekt üçün qurulan data mərkəzləri 2030-cu ilə qədər ildə əlavə 350 teravatt-saat elektrik işlədəcək. Bu, Böyük Britaniyanın bir ildə istifadə etdiyi bütün elektrikdən çoxdur.
Hesabata görə, dünyadakı bütün data mərkəzlərinin elektrik istehlakı 2030-cu ilədək iki dəfə artaraq təxminən 1 000 TWh-a çatacaq. Bu artımın təxminən dörddə üçü süni intellekt modellərinin öyrədilməsi və istifadəsi ilə bağlıdır.
IEA 93 nəhəng obyekti peykdən izləyir
Agentlik süni intellektə həsr olunmuş 93 böyük data mərkəzinin tikintisini peyk görüntüləri ilə izləyir. Bu görüntülər həmin obyektlərin gücünün son iki ildə 10 dəfə artdığını göstərir. Hazırda inşa edilən 100-dən az böyük süni intellekt layihəsi tamamlandıqda birlikdə təxminən 50 giqavatt güc tələb edəcək. Bu rəqəm Böyük Britaniyanın pik elektrik tələbatına yaxındır.
Pul axını da bu sürəti təsdiqləyir. 2025-ci ildə data mərkəzlərinə 565 milyard dollar yatırılıb, 2030-cu ilə qədər isə bu sahəyə dünya üzrə təxminən 4 trilyon dollar investisiya gözlənilir. IEA bəzi sürətlə böyüyən bazarlarda planlaşdırılan bütün data mərkəzləri tikilərsə, onların tələbatının həmin ölkələrin bugünkü pik tələbatını keçəcəyini də qeyd edir.
Bu qədər elektrik haradan gələcək?
Ən böyük sual enerjinin mənbəyidir. IEA-nın proqnozuna görə, 2030-cu ildə ABŞ-dakı data mərkəzlərinin elektrik enerjisinin təxminən 60%-ni təbii qaz verəcək. Avqust ayının məlumatına görə, ölkədə data mərkəzləri üçün ümumi gücü təxminən 180 GW olan yeni qaz elektrik stansiyaları planlaşdırılır. Çində isə süni intellekt data mərkəzlərinin elektrik enerjisinin təxminən yarısı kömür stansiyalarından gələcək.
Avropa İttifaqı fərqli yol tutur. Orada data mərkəzlərinin 2030-cu ildəki elektrik enerjisinin təxminən 70%-i bərpa olunan mənbələrdən gələcək. ABŞ, Kanada və Çindən kənarda isə süni intellekt şirkətlərinin irəli sürdüyü yeni qaz stansiyalarının ümumi gücü cəmi 4 GW-dır.
Süni intellektin elektrik tələbatı emissiyaları da artırır
Qaz və kömürə bu cür bağlılıq iqlimə də təsir edəcək. IEA data mərkəzlərinin karbon emissiyalarının 2030-cu ilədək təxminən 70% artacağını gözləyir. Başqa sözlə, süni intellekt yarışında çiplər qədər onları işlədən elektrikin haradan və necə istehsal olunacağı da həlledici olacaq.
Mənbə IEA

