Kosmosda "gülümsəyən üz" tapılıb

NASA Hubble Kosmik Teleskopunun çəkdiyi və gülümsəyən insan üzünü xatırladan qeyri-adi kosmik görüntünü yenidən paylaşıb. SDSS J1038+4849 adlı qalaktika topasının fotosunda iki parlaq göz, burun və gülümsəyən ağız aydın seçilir. Lakin bu maraqlı mənzərənin arxasında Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsi dayanır.

Əslində, görüntü yeni deyil. Hubble teleskopu tərəfindən daha əvvəl çəkilən foto NASA-nın son paylaşımından sonra yenidən diqqət mərkəzinə düşüb.

Şəkildəki iki parlaq narıncı qalaktika insan üzünün gözlərini, mərkəzdəki ağımtıl obyekt isə burnunu xatırladır. Aşağı hissədə uzanan əyri işıq zolaqları isə gülümsəyən ağız təsiri yaradır. Ancaq bu formalar qalaktikaların təsadüfən üz şəklində düzülməsi nəticəsində yaranmayıb.

Hadisənin səbəbi qravitasiya linzalanması adlanan fiziki prosesdir. Nəhəng qalaktika topaları güclü cazibə qüvvəsinə malik olduqları üçün ətraflarındakı məkan-zamanı əyir. Nəticədə onların arxasında yerləşən daha uzaq qalaktikalardan gələn işığın istiqaməti dəyişir.

Bu proses zamanı uzaq obyektlərin görüntüsü böyüyə, uzana və qövs formasında görünə bilər. SDSS J1038+4849 qalaktika topasının fotosundakı gülümsəməni xatırladan işıq zolaqları da məhz belə yaranıb.

Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsi ilə izah olunan bu hadisə müəyyən şəraitdə Eynşteyn halqası adlanan quruluşu əmələ gətirir. Bunun üçün uzaqdakı işıq mənbəyi, linza rolunu oynayan qalaktika topası və müşahidəçi uyğun istiqamətdə yerləşməlidir.

Belə düzülüş nadir hallarda müşahidə olunur. NASA-nın paylaşdığı görüntü isə həm kosmosun qeyri-adi mənzərələrini nümayiş etdirir, həm də Eynşteynin bir əsrdən çox əvvəl irəli sürdüyü nəzəriyyənin real kainatda necə işlədiyini göstərir.